Geheime Transacties, Blinde Ambitie en de Totale Crash
De controlekamers van grote banken en investeringsfondsen zijn streng beveiligd. Toch glipt er af en toe een handelaar door de mazen van de wet die denkt het systeem te kunnen verslaan. Met een paar drukken op de knop zetten ze bedragen in waar een gemiddeld land jaloers op zou zijn.
Als de markt zich vervolgens tegen hen keert, slaat de paniek toe. In plaats van verlies te nemen, verdubbelen ze de inzet, met de grootste financiële catastrofes uit de geschiedenis tot gevolg. Dit zijn de tien grootste verliezen veroorzaakt door één enkel persoon.
1. Bill Hwang (Archegos Capital Management)
In 2021 schokte deze schimmige investeerder Wall Street. Hwang gebruikte enorme hefbomen via complexe financiële producten om gigantische posities in een handvol aandelen op te bouwen. Toen een paar van die aandelen plotseling in waarde daalden, eisten banken direct hun geld op. Binnen een paar dagen verdampte er twintig miljard dollar aan kapitaal. Hij is veroordeeld tot 18 jaar cel.
2. Sam Bankman-Fried (FTX)
Hij was het wonderkind van de crypto industrie. Zijn crypo exchange FTX behoorde tot de grootste ter wereld. Maar achter de schermen sluisde hij miljarden aan klantengelden door naar zijn eigen investeringsfonds, Alameda Research. Daar werden de miljarden vergokt aan risicovolle transacties en extreme vastgoeddeals. Toen bezorgde klanten massaal hun geld wilden opnemen, klapte het kaartenhuis in en bleef er een gat van zeker acht miljard dollar achter.
3. Jérôme Kerviel (Société Générale)
Kerviel was een junior handelaar bij de Franse bank Société Générale. In 2007 begon hij buiten zijn boekje om astronomische posities in te nemen op Europese beursindexen. Hij wist de interne controlesystemen handig te omzeilen met fictieve transacties. Toen de bank zijn posities begin 2008 noodgedwongen moest sluiten, bleef er een verlies van bijna vijf miljard euro (ruim zeven miljard dollar) achter op de balans.
4. Brian Hunter (Amaranth Advisors)
Brian Hunter dacht de aardgas markt perfect te begrijpen. Vanuit zijn kantoor in Canada speculeerde hij in 2006 massaal op stijgende gasprijzen voor de winter. Een plotselinge weersomslag en een onverwacht overschot aan gas gooiden roet in het eten. Hunter weigerde zijn verlies te nemen, waardoor het hedgefonds Amaranth Advisors in mum van tijd 6,5 miljard dollar verloor en failliet ging.
5. Bruno Iksil (JPMorgan Chase)
Iksil kreeg in Londen de bijnaam ‘The London Whale’ vanwege de gigantische omvang van de posities die hij innam. Hij handelde namens JPMorgan in complexe kredietderivaten. Zijn posities waren zo gigantisch dat de markt actief tegen hem begon te speculeren. De bank dacht de risico’s onder controle te hebben, maar moest uiteindelijk toegeven dat er 6,2 miljard dollar was verdampt door de gok van Iksil.
6. John Meriwether (Long-Term Capital Management)
Meriwether verzamelde de knapste koppen om zich heen, waaronder Nobelprijswinnaars, om een waterdicht wiskundig model voor de beurs te bouwen. Het fonds boekte in het begin grote winsten. Tot in 1998 de Russische economie instortte, een scenario dat de computermodellen onmogelijk achtten. Het fonds verloor 4,6 miljard dollar en de Amerikaanse centrale bank moest ingrijpen om een wereldwijde crisis te voorkomen.
7. Yasuo Hamanaka (Sumitomo Corporation)
Hamanaka ging door het leven als ‘Mr. Copper’ omdat hij op een gegeven moment vijf procent van de wereldwijde koperhandel controleerde. Jarenlang probeerde hij de kopermarkt kunstmatig te manipuleren om de prijzen hoog te houden. Hij gebruikte hiervoor ongeautoriseerde rekeningen en vervalste documenten. Toen de markt in 1996 instortte, bleek Hamanaka in het geheim 2,6 miljard dollar te hebben verloren.
8. Kweku Adoboli (UBS)
Handelaar Adoboli moest met zijn fonds risico’s afdekken. In plaats daarvan begon hij vanaf 2008 stiekem te speculeren op marktbewegingen. Om zijn enorme blootstelling te verbergen, creëerde hij valse boekingen in het computersysteem van de Zwitserse bank UBS. In 2011 liep hij tegen de lamp, nadat zijn foute gokken de bank 2,3 miljard dollar hadden gekost.
9. Nick Leeson (Barings Bank)
Leeson werd begin jaren negentig naar Singapore gestuurd om te handelen op de termijnmarkt. Toen zijn eerste speculaties mislukten, verstopte hij de verliezen op de inmiddels beruchte ‘88888-rekening’. Hij bleef gokken op een herstel van de Japanse beurs, maar een zware aardbeving in Kobe vaagde zijn stelling weg. Verlies: 1,3 miljard dollar, wat het einde betekende van de 233 jaar oude Britse bank.
10. Toshihide Iguchi (Daiwa Bank)
Iguchi wist zijn verliezen twaalf jaar geheim te houden voor zijn werkgever. De handelaar in New York maakte eind jaren tachtig een flinke fout en begon sindsdien onbevoegde transacties te doen om dat gat te dichten. Hij verkocht stiekem effecten uit de kluis van klanten om de verliezen te maskeren. Pas in 1995 biechtte hij in een brief aan de directie op dat hij 1,1 miljard dollar had verspeeld.
