De Verenigde Staten hebben het grootste netwerk van buitenlandse militaire bases in de wereldgeschiedenis. Volgens recente schattingen opereren ze tussen de 750 en 800 installaties in meer dan 80 landen, van gigantische legerplaatsen met eigen ziekenhuizen, scholen en golfbanen tot kleine radarposten in afgelegen gebieden. Samen huisvesten deze bases meer dan 170.000 actieve militairen. Dit zijn de tien belangrijkste en grootste Amerikaanse militaire bases buiten de landsgrenzen.
1. Camp Humphreys, Zuid-Korea
De grootste Amerikaanse basis buiten de VS is Camp Humphreys, gelegen in Pyeongtaek, ongeveer 65 kilometer ten zuiden van Seoul. Met bijna 3.500 hectare en een bevolking van meer dan 40.000 mensen (militairen, gezinnen en contractors) is dit een complete stad. De basis beschikt over eigen scholen, ziekenhuizen, een golfbaan en een winkelcentrum van 29.000 vierkante meter.
Camp Humphreys dient als hoofdkwartier van de U.S. Forces Korea, het Achtste Leger en de Tweede Infanteriedivisie. De verhuizing hierheen vanuit Seoul bracht de meeste Amerikaanse troepen twee keer zo ver van de Noord-Koreaanse grens.
2. Ramstein Air Base, Duitsland
Ramstein is het zenuwcentrum van de Amerikaanse luchtmacht in Europa en Afrika. Gelegen in Rijnland-Palts in het zuidwesten van Duitsland, dient deze basis als hoofdkwartier van zowel de U.S. Air Forces in Europe als het NATO Allied Air Command. Meer dan 16.000 militairen en burgers werken hier.
Ramstein is onderdeel van de Kaiserslautern Military Community, de grootste Amerikaanse gemeenschap buiten de VS, met in totaal meer dan 50.000 Amerikanen. De basis speelt een cruciale rol in logistieke operaties richting Oost-Europa, Afrika en het Midden-Oosten. In augustus 2021 was Ramstein een centraal doorvoerpunt voor Afghaanse burgers tijdens de evacuatie van Kaboel.
3. Kadena Air Base, Japan (Okinawa)
Kadena is de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in de Stille Oceaan. Gelegen op het Japanse eiland Okinawa, huisvest deze basis meer dan 20.000 Amerikaanse militairen en is het thuisbasis van de 18th Wing.
. Kadena speelt een sleutelrol in de afschrikkingsstrategie van de VS tegen China en Noord-Korea en is cruciaal voor snelle inzet in de regio.
4. Naval Station Rota, Spanje
De Naval Station Rota marinebasis aan de zuidwestkust van Spanje, vlakbij de Straat van Gibraltar, is de belangrijkste Amerikaanse marinefaciliteit in het westelijke Middellandse Zeegebied. Rota ondersteunt zowel Amerikaanse als NAVO-operaties en is de thuisbasis van vier Arleigh Burke-klasse geleide-raketjagers die deel uitmaken van het Europese raketschild.
De strategische ligging maakt snelle inzet naar de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee en Afrika mogelijk. Rota dient ook als logistiek knooppunt voor brandstof en bevoorrading van de Zesde Vloot.
5. Al Udeid Air Base, Qatar
De grootste Amerikaanse militaire installatie in het Midden-Oosten is Al Udeid, gelegen in de woestijn ten zuidwesten van Doha. Hier bevindt zich het Combined Air Operations Center van het U.S. Central Command, van waaruit alle Amerikaanse luchtoperaties in de regio worden gecoördineerd.
De basis huisvest doorgaans meer dan 10.000 Amerikaanse militairen en fungeert als cruciaal startpunt voor operaties in Irak, Syrië, Afghanistan en de bredere Golf-regio. De aanwezigheid van Al Udeid maakt Qatar, ondanks zijn kleine omvang, tot een onmisbare bondgenoot.
6. Naval Support Activity Bahrain
Dit is het hoofdkwartier van de U.S. Naval Forces Central Command en de Vijfde Vloot. Gelegen in de kleine eilandstaat Bahrein in de Perzische Golf, is deze basis essentieel voor de Amerikaanse maritieme aanwezigheid in een van de meest strategische waterwegen ter wereld.
Vanaf hier coördineert de marine operaties die de doorvaart door de Straat van Hormuz beschermen, waar dagelijks een vijfde van de wereldwijde olie-export doorheen vaart. De faciliteit omvat havens, onderhoudswerven en commandostructuren.
7. Andersen Air Force Base, Guam
Guam, een Amerikaans territorium in de westelijke Stille Oceaan, is de thuisbasis van Andersen Air Force Base, een cruciale “power projection hub” voor de Indo-Pacific regio. De basis kan strategische bommenwerpers, gevechtsvliegtuigen en tankvliegtuigen huisvesten en speelt een sleutelrol in oefeningen en afschrikkingsoperaties richting China en Noord-Korea.
Andersen is een van de weinige bases in de regio die ver genoeg ligt om relatief beschermd te zijn tegen Chinese raketten, maar toch dichtbij genoeg voor snelle inzet.
8. Camp Lemonnier, Djibouti
De enige officieel erkende permanente Amerikaanse militaire basis in Afrika is Camp Lemonnier, gelegen aan de strategische Bab-el-Mandeb-straat die de Rode Zee verbindt met de Golf van Aden. Vanaf hier voert de VS drone-aanvallen uit in Jemen en Somalië en bestrijdt piraterij.
Bijzonder is dat de Chinese marine haar eerste overzeese basis slechts 13 kilometer verderop heeft gebouwd, wat van Djibouti een brandpunt van grootmachtencompetitie maakt. Camp Lemonnier huisvest ongeveer 4.000 Amerikaanse militairen en contractors.
9. RAF Lakenheath, Verenigd Koninkrijk
De Royal Air Force-basis Lakenheath in Suffolk, Engeland, is de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Verenigd Koninkrijk en de enige in Europa die F-35 Lightning II gevechtsvliegtuigen huisvest. De 48th Fighter Wing, met de bijnaam “Statue of Liberty Wing”, is hier gestationeerd.
RAF Lakenheath speelt een centrale rol in de NAVO-verdediging van Europa en werd na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 verder versterkt. De basis heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de Koude Oorlog.
10. Diego Garcia, Brits Indische Oceaanterritorium
De meest controversiële Amerikaanse basis staat op Diego Garcia, een koraalatol midden in de Indische Oceaan. In de vroege jaren zeventig werden alle oorspronkelijke bewoners, de Chagossiërs, door het Verenigd Koninkrijk onder dwang gedeporteerd om ruimte te maken voor de Amerikaanse basis.
Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in 2019 dat de Britse bezetting illegaal was. Desondanks blijft Diego Garcia operationeel en strategisch onvervangbaar: de basis kan bommenwerpers en onderzeeërs ondersteunen en biedt de VS een startpunt dat zowel het Midden-Oosten als Zuidoost-Azië kan bereiken.
De kosten en controverses
Het Pentagon rapporteert jaarlijks 22 miljard dollar aan kosten voor overzeese bases, maar onafhankelijke onderzoekers schatten dat het werkelijke bedrag veel hoger ligt als alle indirecte kosten worden meegerekend. Het netwerk van bases blijft controversieel: critici wijzen op de samenwerking met autoritaire regimes en de impact op lokale gemeenschappen, terwijl voorstanders betogen dat deze aanwezigheid essentieel is voor mondiale stabiliteit en de bescherming van bondgenoten. Wat vaststaat is dat geen enkel ander land in de geschiedenis een vergelijkbaar militair netwerk heeft opgebouwd.
