Elke generatie kijkt met afschuw terug op praktijken die hun voorouders normaal vonden. Slavernij, kinderarbeid, het opsluiten van homoseksuelen, lobotomie: ooit geaccepteerd, nu onvoorstelbaar. De vraag is niet óf toekomstige generaties ons zullen veroordelen, maar waarvoor.
Hier zijn tien dingen die we nu normaal vinden, maar die over honderd jaar waarschijnlijk als barbaars worden beschouwd.
Hoe weten we wat barbaars zal blijken?
De filosoof Peter Singer stelt dat je kunt voorspellen welke praktijken toekomstige generaties zullen veroordelen door te kijken naar praktijken die nu al door een minderheid worden bekritiseerd op morele gronden, maar die de meerderheid negeert uit gemak, gewoonte of economisch belang.
Slavernij werd al bekritiseerd voordat het werd afgeschaft. Dierenwelzijn wordt nu al bekritiseerd. Klimaatverandering wordt nu al bekritiseerd. De vraag is niet of we het weten. De vraag is of we de moed hebben om te veranderen voordat de geschiedenis ons veroordeelt.
1. Hoe we dieren behandelen voor voedsel
Miljarden dieren leven hun hele leven in kratten waar ze zich niet kunnen omdraaien. Ze worden genetisch gemanipuleerd om zo snel te groeien dat hun botten breken onder hun eigen gewicht. En zeworden geslacht op industriële schaal. Bio-industrie is de norm, niet de uitzondering.
Over honderd jaar, als kweekvlees en plantaardige alternatieven de standaard zijn, zullen mensen terugkijken op onze slachthuizen vol walging. “Ze wisten dat dieren pijn voelden,” zullen ze zeggen. “En ze deden het toch.”
2. Massale opsluiting in gevangenissen
De Verenigde Staten hebben meer gevangenen dan enig ander land ter wereld, zowel in absolute aantallen als per hoofd van de bevolking. Nederland heeft een milder systeem, maar wereldwijd zitten miljoenen mensen opgesloten onder omstandigheden die we niet zouden accepteren voor dieren.
Het idee dat je criminaliteit bestrijdt door mensen jarenlang op te sluiten in gewelddadige, vernederende omgevingen en ze dan terug de maatschappij in te gooien: toekomstige generaties zullen het zien als de moderne versie van het schandblok.
3. Hoe we omgaan met ouderdom
We stoppen onze ouderen in instellingen waar ze wachten op de dood, vaak eenzaam, vaak onderbemand verzorgd, soms zelfs vastgebonden of gesedeerd omdat er geen tijd is voor persoonlijke aandacht. We noemen het “zorg,” maar het is vaak bewaring.
Over honderd jaar, met betere behandelingen voor dementie en een andere kijk op ouderdom, zal men terugkijken op onze verpleeghuizen als trieste opslagplaatsen waar we de mensen parkeerden die we niet meer konden gebruiken.
4. Chemotherapie
De standaardbehandeling voor kanker is in essentie: gif toedienen dat hopelijk de kankercellen sneller doodt dan de gezonde cellen. Patiënten verliezen hun haar, hun eetlust, hun energie, hun immuunsysteem. Het werkt vaak, maar de bijwerkingen zijn verwoestend.
Over honderd jaar, met gerichte gentherapieën en gepersonaliseerde behandelingen, zal chemotherapie worden gezien als goedbedoeld, soms effectief, maar primitief en onnodig wreed.
5. Eenzaamheid als maatschappelijk probleem
Miljoenen mensen in westerse landen rapporteren chronische eenzaamheid. Ouderen die weken niemand spreken. Jongeren die honderden online “vrienden” hebben maar niemand om mee te praten. We hebben een samenleving gebouwd waarin je omringd kunt zijn door mensen en toch volledig geïsoleerd.
Toekomstige generaties zullen zich afvragen hoe we dit lieten gebeuren. Hoe we steden bouwden zonder gemeenschapsruimtes, hoe we werk organiseerden zonder menselijk contact, hoe we technologie ontwikkelden die verbinding beloofde maar isolatie bracht.
6. De behandeling van psychische aandoeningen
We behandelen depressie, angst en andere psychische aandoeningen nog steeds grotendeels met trial-and-error medicatie en gesprekken van vijftig minuten per week. Wachtlijsten voor psychische zorg zijn maanden tot jaren. Suïcide is een van de belangrijkste doodsoorzaken onder jongeren.
Over honderd jaar, met beter begrip van de hersenen en effectievere behandelingen, zal men terugkijken op onze psychiatrie zoals wij terugkijken op gestichten: goedbedoeld maar inadequaat, en soms ronduit schadelijk.
7. Klimaatverandering negeren terwijl we het konden stoppen
We weten al decennia dat we de planeet opwarmen. We weten wat de gevolgen zullen zijn. En we doen collectief te weinig om het te stoppen, omdat de kosten nu vallen en de baten in de toekomst liggen.
Toekomstige generaties die leven met de gevolgen, zeespiegelstijging, extreme weersomstandigheden, massale migratie, zullen ons niet vergeven. Ze zullen zich afvragen hoe we festivals konden houden en vakantievluchten konden boeken terwijl we wisten wat we aanrichtten.
8. Hoe we met vluchtelingen omgaan
Mensen die vluchten voor oorlog, vervolging of honger worden opgesloten in kampen, teruggestuurd naar gevaarlijke situaties, of verdrinken in de Middellandse Zee terwijl we toekijken. We bouwen muren en hekken om mensen buiten te houden die niets anders willen dan overleven.
Over honderd jaar zal dit worden gezien als het grote morele falen van onze tijd.
9. Kinderen en schermtijd
We geven kinderen vanaf jonge leeftijd apparaten die zijn ontworpen om verslavend te zijn, door bedrijven die psychologen inhuren om de dopamine-respons te maximaliseren. We weten niet wat de langetermijneffecten zijn op ontwikkelende hersenen. We doen het toch.
10. De ongelijkheid die we accepteren
Een handvol mensen bezit meer dan de helft van de wereldbevolking. Kinderen sterven aan behandelbare ziektes omdat hun ouders arm zijn. Talent en potentieel worden verspild omdat je geboorteplek bepaalt of je toegang hebt tot onderwijs en gezondheidszorg.
We accepteren dit alsof het een natuurwet is. Toekomstige generaties zullen zich afvragen hoe we elke avond konden slapen wetend dat deze ongelijkheid bestond en dat we ervoor kozen er niets fundamenteels aan te doen.
