Miljoenen mensen wonen op land dat onder de zeespiegel ligt. Dat klinkt als een ramp in wording, en soms is het dat ook. Sommige steden hebben eeuwenlange ervaring met het buitenhouden van water, terwijl andere langzaam wegzakken in de grond waarop ze gebouwd zijn.
Dit zijn tien steden die letterlijk onder water zouden staan als de dijken, dammen en pompen zouden stoppen met werken.
1. Jericho, Palestina (258 meter onder zeeniveau)
Jericho is een van de oudste steden ter wereld, met bewoning die 11.000 jaar teruggaat. Jericho ligt in de Jordaanvallei nabij de Dode Zee, op 258 meter onder zeeniveau.
Maar er is hier geen overstromingsrisico: Jericho ligt in een van de droogste gebieden op aarde met minder dan 150 mm regen per jaar. De Ein es-Sultan bron, die al duizenden jaren 1.000 liter water per minuut produceert, houdt de stad in leven. Het is een stad onder zeeniveau in een woestijn, een paradox die al millennia bestaat.
2. Calipatria, Verenigde Staten (56 meter onder zeeniveau)
Calipatria is een klein stadje in de Imperial Valley van Californië, vlakbij de Salton Sea. Calipatria claimt de “hoogste vlaggenmast ter wereld” te hebben van 56 meter hoog, zodat de Amerikaanse vlag precies op zeeniveau wappert.(er zijn ondertussen hogere vlaggenmasten).
De stad ligt in een van de warmste gebieden van de VS, met temperaturen van boven de 45°C. In de buurt ligt her beroemde Salvation Mountain, een met religieuze kunst beschilderde heuvel.
3. Bakoe, Azerbeidzjan (28 meter onder zeeniveau)
De laagstgelegen hoofdstad ter wereld en tevens de grootste stad onder zeeniveau. Bakoe ligt 28 meter onder zeeniveau. Maar ook hier is geen overstromingsgevaar: de Kaspische Zee, waar de stad aan grenst, is een binnenzee zonder verbinding met de oceaan.
Het waterniveau van de Kaspische Zee fluctueert door de balans tussen rivieraanvoer en verdamping, niet door getijden of zeespiegelstijging.
4. Astrachan, Rusland (25 meter onder zeeniveau)
Een Russische stad aan de monding van de Wolga, ongeveer 60 kilometer van de Kaspische Zee. Astrachan is het administratieve centrum van de gelijknamige oblast en ligt 25 meter onder zeeniveau.
Net als Bakoe profiteert Astrachan van het feit dat de Kaspische Zee geen verbinding heeft met de wereldzeeën.
5. Rotterdam, Nederland (tot 7 meter onder zeeniveau)
Ongeveer 85% van Rotterdam bevindt zich onder zeeniveau, met sommige delen tot 7 meter onder de zeespiegel. En toch wordt Rotterdam beschouwd als een van de veiligste deltasteden ter wereld.
De stad experimenteert met drijvende woningen die meebewegen met het water, drijvende zonneparken en hele wijken die ontworpen zijn om te overleven in een wereld met stijgende zeeën.
6. Jakarta, Indonesië (tot 4 meter onder zeeniveau)
Noordelijke delen van Jakarta zakken tot 25 centimeter per jaar. Dat is geen typefout: een kwart meter per jaar. De oorzaak is massale grondwateronttrekking door miljoenen inwoners en bedrijven die geen toegang hebben tot leidingwater.
De situatie is zo hopeloos dat de Indonesische regering besloot de hoofdstad te verplaatsen naar Nusantara op Borneo. Jakarta zinkt niet alleen, het proces is onomkeerbaar. De stad die nu 10 miljoen inwoners huisvest, kan aan het einde van deze eeuw grotendeels onder water staan.
7. Kristianstad, Zweden (2,5 meter onder zeeniveau)
Kristianstad ligt in een voormalig moerasgebied in het zuiden van Zweden dat in de 19e eeuw werd drooggelegd.
In 2002 dreigde de dam bijna te breken, wat leidde tot een project om meer dan 10 kilometer aan dijken en zes pompstations te bouwen. Het Kristianstad Vattenrike biosfeerreservaat strekt zich uit langs de rivier de Helge met wandelpaden, vogelkijktorens en natuureducatiecentra. De stad heeft haar kwetsbaarheid omgezet in een toeristische attractie.
8. Amsterdam, Nederland (2 meter onder zeeniveau)
De naam Nederland betekent “laaggelegen land,” en Amsterdam bewijst dat dagelijks. De stad ligt ongeveer 2 meter onder zeeniveau, gebouwd op land dat ooit moeras en meer was. De luchthaven Schiphol ligt op de bodem van wat ooit het Haarlemmermeer was, meer dan 4 meter onder zeeniveau.
Nederland geeft jaarlijks 1,5 miljard euro uit aan waterbeheer. De Maeslantkering, de stormvloedkering die Rotterdam beschermt, heeft deuren zo groot als de Eiffeltoren en kan in dertig minuten sluiten.
Nederlandse ingenieurs worden wereldwijd ingehuurd om andere landen te helpen met hun waterprobleem. Hoe ironisch, het land dat het meest bedreigd wordt door stijgende zeespiegels, verdient geld aan de oplossingen.
9. New Orleans, Verenigde Staten (2 meter onder zeeniveau)
New Orleans ligt in een kom tussen de Mississippi en Lake Pontchartrain. Ongeveer 65% van de stad ligt onder zeeniveau, en dat percentage groeit elk jaar. Sinds 1895 is de stad meer dan 2 meter gezakt door het draineren van de moerassige ondergrond.
In 2005 bewees orkaan Katrina wat er gebeurt als de dijken falen. 80% van de stad overstroomde, meer dan 1.800 mensen stierven, en de schade liep in de 150 miljard dollar. De stad is herbouwd, de dijken versterkt, maar New Orleans zinkt nog steeds.
10. Georgetown, Guyana (tot 2 meter onder zeeniveau)
De hoofdstad van Guyana ligt aan de Atlantische kust van Zuid-Amerika. De Kingston Seawall, de oudste zeewering van het land, houdt de oceaan op afstand en beschermt de suikerriet- en rijstvelden van het achterland.
Georgetown wordt wel de “Tuinstad van het Caribisch gebied” genoemd vanwege zijn koloniale architectuur en groene straten. De stad is een vertrekpunt voor toeristen die de Kaieteur Falls en het Iwokrama regenwoud willen bezoeken. Maar zonder de zeewering zou er geen stad zijn om vanaf te vertrekken.
