Top 10 Beste William Shakespeare Toneelstukken

5 titelopties:
1. Top 10 grootste werken van William Shakespeare
2. Top 10 beroemdste toneelstukken van Shakespeare
3. Top 10 Shakespeare-stukken die je moet kennen
4. Top 10 meesterwerken van William Shakespeare
5. Top 10 tragedies en komedies van Shakespeare

Meta-beschrijving: Van Hamlet tot Macbeth: dit zijn de tien beroemdste toneelstukken van William Shakespeare, met de verhalen en feiten erachter.

HTML-artikel:

Zo’n 400 jaar na zijn dood wordt William Shakespeare nog altijd gezien als de belangrijkste toneelschrijver uit de Engelse taal. Zijn stukken worden wereldwijd opgevoerd, verfilmd en herschreven. Hoeveel weet jij eigenlijk van zijn beroemdste werken?

10. Richard III

Het historiestuk Richard III schreef Shakespeare vermoedelijk rond 1592. Als bron gebruikte hij onder meer The Union of the Two Noble and Illustre Families of Lancaster and York van Edward Hall. Ook liet hij zich waarschijnlijk inspireren door The History of King Richard the Third van Thomas More, waarin het karakter van Richard tot in detail wordt beschreven.

In het stuk wordt Richard neergezet als een sluwe en meedogenloze heerser die jarenlang de politieke kopstukken naar zijn hand zet. Zijn monologen, waarin hij het publiek rechtstreeks toespreekt over zijn eigen kwaadaardigheid, maken het personage tot een van de meest indringende uit Shakespeares oeuvre. Richard III geldt als een van zijn best gespeelde historiestukken.

9. Much Ado About Nothing

In Much Ado About Nothing zien we een romantischere kant van Shakespeare. De komedie speelt zich af in het Siciliaanse Messina, waar Claudio en Hero verliefd op elkaar worden. Overmoedig door hun eigen geluk proberen ze ook hun vrienden Beatrice en Benedick aan elkaar te koppelen, tot de intriges de overhand krijgen.

Het stuk is waarschijnlijk geschreven tussen 1598 en 1599. De vroegst overgeleverde uitvoering vond plaats in 1613, tijdens de feestelijkheden rond het huwelijk van prinses Elizabeth en Frederik V van de Palts. Sindsdien zijn er talloze bewerkingen gemaakt, vooral voor televisie. De BBC bracht in 2005 nog een eigentijdse versie uit, en de eerste verfilming dateert al uit 1913.

8. Julius Caesar

In 1599 schreef Shakespeare de tragedie Julius Caesar. Ondanks de titel komt Caesar zelf in slechts drie scènes voor. Centraal staat het complot tegen de Romeinse politicus, en de chaos die zijn moord veroorzaakt in de samenleving.

Historici vermoeden dat Shakespeare met dit stuk zijn zorgen wilde uiten over de troonopvolging in Engeland. De hoogbejaarde koningin Elizabeth I weigerde destijds een opvolger aan te wijzen, wat bij veel Engelsen angst voor een burgeroorlog voedde. Als bron gebruikte Shakespeare waarschijnlijk de vertaling van Plutarchus’ levensbeschrijvingen, gemaakt door Thomas North.

7. The Tempest

The Tempest ging op 1 november 1611 voor het eerst in première, tijdens een opvoering door de King’s Men voor koning James I in paleis Whitehall. Later, in 1623, verscheen het stuk als openingswerk van de First Folio, de eerste verzamelbundel van Shakespeares toneelwerk. Mede daardoor werd The Tempest in die tijd een geliefd stuk bij bruiloften.

Opvallend aan The Tempest is dat Shakespeare hier de neoklassieke regels volgt: eenheid van tijd, plaats en handeling. Het verhaal draait om de verbannen hertog Prospero, die op een eiland leeft en met magie zijn verraders naar zich toe lokt. Het gezelschap waarin Shakespeare zelf speelde, de King’s Men, voerde het stuk als eerste op.

6. A Midsummer Night’s Dream

Net als Much Ado About Nothing wordt A Midsummer Night’s Dream tot de romantische komedies gerekend. Uniek is dat het stuk niet op een ouder verhaal is gebaseerd. We volgen de avonturen van vier jonge geliefden en een groep amateuracteurs, die elkaar allemaal tegenkomen in een bos.

Vrijwel de hele handeling speelt zich af onder het licht van de maan, wat het stuk een dromerige sfeer geeft. Die sfeer heeft filmmakers en operacomponisten door de eeuwen heen geïnspireerd tot talloze bewerkingen. Shakespeare schreef A Midsummer Night’s Dream rond dezelfde tijd als Romeo and Juliet.

5. Othello

Othello, geschreven rond 1603 of 1604, draait om liefde, jaloezie, wraak en ambitie. Het stuk laat zien hoe ook een nobel man ten onder kan gaan als hij zich laat meeslepen door deze gevoelens. De King’s Men voerden het stuk als eerste op, in 1604 in Whitehall.

De titelrol werd gespeeld door Richard Burbage, destijds de belangrijkste acteur van het gezelschap. Als bron gebruikte Shakespeare vermoedelijk The History of the Turks van Richard Knolles, waarin het zestiende-eeuwse conflict tussen Venetië en het Ottomaanse Rijk uitvoerig wordt beschreven. Shakespeare wist dat langdurige conflict tot een compact en pakkend verhaal terug te brengen.

4. King Lear

Tussen Othello en Macbeth in schreef Shakespeare de tragedie King Lear. Het stuk gaat over de worsteling van de hoofdpersonen met rechtvaardigheid, macht en verzoening. Koning Lear wil zijn troonopvolging naar eer en geweten regelen, maar laat zich leiden door zijn voorkeur voor één dochter in het bijzonder.

Mogelijk liet Shakespeare zich inspireren door een geruchtmakende rechtszaak uit die tijd, waarin een dochter probeerde haar eigen vader krankzinnig te laten verklaren. Ook wordt weleens gewezen naar het verhaal van een burgemeester die zijn bezit niet eerlijk onder zijn kinderen kon verdelen. Welke bron ook de aanleiding vormde, King Lear geldt als een van zijn krachtigste tragedies.

3. Romeo and Juliet

Romeo and Juliet, voluit The Most Excellent and Lamentable Tragedy of Romeo and Juliet, behoort tot Shakespeares vroegste tragedies. Het stuk is geschreven tussen 1591 en 1596. Als directe bron gebruikte Shakespeare waarschijnlijk het gedicht The Tragical History of Romeus and Juliet van Arthur Brooke uit 1562, dat op zijn beurt teruggaat op een oudere Italiaanse novelle van Masuccio Salernitano uit 1476.

Sinds 1900 zijn er tientallen verfilmingen van het verhaal gemaakt, en ook de musical West Side Story geldt als een bewerking ervan. In Nederland maakte Theo van Gogh rond 2001 de televisieserie Najib en Julia, over de opbloeiende liefde tussen een Marokkaanse pizzakoerier en een Haags hockeymeisje. Bijna anderhalf millennium na de eerste versies van het verhaal blijkt de aantrekkingskracht van onmogelijke liefde nog altijd onveranderd.

2. Macbeth

Macbeth staat bekend als de kortste én bloederigste tragedie van Shakespeare. Het verhaal is grotendeels gebaseerd op de Schotse koning Macbeth, die in 1040 de troon greep door Duncan I van Schotland te doden, aangezet door drie heksen. Om zijn onrechtmatig verkregen macht te behouden, ziet Macbeth zich gedwongen tot steeds meer geweld.

Na de eerste opvoering werd het stuk veelvuldig gespeeld, al kleeft er onder toneelspelers al eeuwen bijgeloof aan: bij verschillende producties deden zich ongelukken voor. In de afgelopen decennia is Macbeth meermaals verfilmd en ook bewerkt tot televisieserie.

1. Hamlet

Hamlet, geschreven tussen 1600 en 1602, past de destijds populaire vorm van de wraaktragedie toe. Het verhaal draait om Claudius, die zijn broer vermoordt om koning van Denemarken te worden en vervolgens ook nog trouwt met diens weduwe. Zo wordt hij de stiefvader van de jonge Hamlet, die zijn vermoorde vader wil eren.

Op meesterlijke wijze bouwt Shakespeare de innerlijke tweestrijd van Hamlet op, tussen twijfel en wraakzucht. Regels als “to be, or not to be, that is the question” zijn eeuwen later nog steeds onderdeel van het collectieve geheugen, ver buiten de theaterwereld.

Wat deze tien stukken met elkaar verbindt, is dat ze stuk voor stuk overeind blijven staan zonder decor, kostuums of beroemde acteurs: alleen de tekst al bewijst waarom Shakespeare vier eeuwen later nog altijd wordt gelezen, gespeeld en herschreven.