China is een land van enorme contrasten. Terwijl steden als Shanghai en Shenzhen zich in een razend tempo ontwikkelen tot de technologische centra van de wereld, blijft de ziel van het land diep geworteld in een rijk en mystiek verleden. Waar we tegenwoordig kijken naar vernieuwende AI en gigantische wolkenkrabbers, zien we in het traditionele China nog altijd de krachtige symboliek van de draak, de dierenriem en de balans tussen Yin en Yang.
Deze iconische symbolen vinden hun oorsprong in de Chinese mythologie. Al duizenden jaren worden deze verhalen over goden, legendarische helden en bovennatuurlijke wezens van generatie op generatie doorverteld. Ze bieden niet alleen vermaak, maar vormen de morele en spirituele basis van de Chinese cultuur. Of deze mythen nu voortkomen uit historische gebeurtenissen of pure verbeelding, hun boodschap blijft onverminderd krachtig.
1. De Draak (Long)
De Chinese draak is in niets te vergelijken met de vuurspuwende monsters uit westerse verhalen. In China is de draak een welwillende held en een goddelijk schepsel dat regeert over het water, de regen en de wind. De draak is een van de vier hemelse dieren en staat symbool voor keizerlijke macht, wijsheid en geluk.
Het uiterlijk van de draak is een samenstelling van negen verschillende dieren: het hoofd van een kameel, de hoorns van een hert, de ogen van een konijn, de oren van een os, de nek van een slang, de buik van een mossel, de schubben van een karper, de klauwen van een adelaar en de poten van een tijger. Volgens de overlevering was de legendarische Yu de Grote, de stichter van de Xia-dynastie, zo nauw verbonden met dit wezen dat hij na zijn dood veranderde in een gouden draak om voor eeuwig over zijn rijk te waken.
2. Chang’e en Hou Yi: De Legende van de Maan
Dit verhaal begint in een tijd dat er tien zonnen aan de hemel stonden, die de aarde volledig verschroeiden. De heldhaftige boogschutter Hou Yi schoot negen van de tien zonnen uit de lucht en redde zo de mensheid. Als beloning ontving hij van de goden een elixer voor onsterfelijkheid. Omdat hij zijn geliefde vrouw Chang’e niet wilde achterlaten, weigerde hij het drankje zelf in te nemen en vroeg hij haar erover te waken.
Op een dag, terwijl Hou Yi aan het jagen was, probeerde een kwaadwillende leerling het elixer te stelen. Om te voorkomen dat het in de verkeerde handen viel, dronk Chang’e het drankje zelf op. Het elixer was zo krachtig dat ze gewichtloos werd en naar de maan vloog. Hou Yi was ontroostbaar en plaatste elke avond de favoriete hapjes van zijn vrouw in de tuin. Dit is de oorsprong van het Maanfestival, waarbij men nog steeds naar de schaduwen op de maan kijkt in de hoop de contouren van Chang’e te herkennen.
3. Het Maankonijn (Yutu)
Naast Chang’e woont er nog een bijzonder wezen op de maan: het Jade Konijn. In de Chinese kunst wordt hij vaak afgebeeld met een vijzel en een stamper, waarmee hij onvermoeibaar werkt aan het maken van het levenselixer voor de goden. Het konijn belandde op de maan na een daad van extreme zelfopoffering.
Drie goden daalden af naar de aarde in de gedaante van bedelaars en vroegen een vos, een aap en een konijn om eten. De vos ving vis en de aap verzamelde fruit, maar het konijn kon alleen gras vinden. In plaats van de bedelaars met lege handen te laten, wierp het konijn zichzelf in het vuur om zichzelf als maaltijd aan te bieden. De goden waren zo onder de indruk van deze deugd dat ze hem onsterfelijk maakten en naar het Maanpaleis stuurden.
4. Tempelleeuwen (Shi)
De beschermende tempelleeuwen
Voor de ingangen van paleizen, tempels en zelfs moderne bankgebouwen tref je vaak een paar imposante beelden aan: de tempelleeuwen, ook wel Fu-honden genoemd. Hoewel ze op leeuwen lijken, zijn ze in feite gestileerde mythische beschermers. Ze staan altijd in paren.
Het mannetje bevindt zich aan de rechterkant en houdt een bal vast onder zijn poot, wat de beheersing over de wereld en de structuur van de samenleving symboliseert. Het vrouwtje staat aan de linkerkant en houdt een welpje onder haar poot, wat staat voor de bescherming van de bewoners en de zorgzaamheid. Samen zorgen ze voor een spirituele balans en weren ze negatieve energieën af.
5. Pangu en het Ontstaan van de Wereld
Miljoenen jaren geleden bestond het universum uit niets anders dan een chaotisch, zwart ei. Binnenin dit ei groeide de reus Pangu. Na 18.000 jaar werd hij wakker en brak hij het ei open met een enorme bijl. De lichte en zuivere elementen dreven omhoog en vormden de hemel (Yang), terwijl de zware en onzuivere elementen naar beneden zakten en de aarde vormden (Yin).
Om te voorkomen dat hemel en aarde weer in elkaar zouden storten, bleef Pangu ertussen staan en duwde hij de hemel elke dag een stukje verder omhoog. Na nog eens 18.000 jaar was de wereld stabiel, maar Pangu was uitgeput en stierf. Zijn lichaam vormde de rest van de wereld: zijn adem werd de wind, zijn stem de donder, zijn linkeroog de zon en zijn rechteroog de maan. Zijn bloed werd de rivieren en zijn haar de sterren aan de hemel.
6. Nian en de Oorsprong van Chinees Nieuwjaar
Volgens de legende was Nian een afschuwelijk monster dat diep in de bergen of de zee woonde. Elk jaar, aan het begin van de lente, kwam hij naar het dorp om zich te voeden met vee en dorpelingen. De mensen leefden in angst totdat een wijze oude man ontdekte dat het monster drie zwakheden had: hij was bang voor de kleur rood, voor fel licht en voor harde geluiden.
Sindsdien vieren de Chinezen het nieuwe jaar door hun huizen te versieren met rode lantaarns en vurig rood papier. Ze steken massaal vuurwerk af en slaan op trommels om Nian op afstand te houden. De term Guo Nian, wat we nu vertalen als het vieren van het nieuwe jaar, betekent letterlijk het overleven van het monster Nian.
7. De Grote Race en de Dierenriem
De Chinese dierenriem bestaat uit twaalf dieren, en hun volgorde werd bepaald door een legendarische race die was georganiseerd door de Jade Keizer. Alle dieren moesten een brede rivier oversteken om een plekje in de horoscoop te bemachtigen. De rat en de kat waren destijds goede vrienden, maar konden niet zwemmen. Ze vroegen de goedmoedige os om hen op zijn rug te dragen.
Halverwege de rivier duwde de rat de kat in het water om zijn eigen kansen te vergroten. Vlak voor de finish sprong de rat van de kop van de os af en rende als eerste over de eindstreep. De os werd tweede en de tijger derde. De kat kwam pas als dertiende aan, toen de plekken al vergeven waren. Dit verklaart waarom de kat tot op de dag van vandaag een hekel heeft aan de rat en hem altijd probeert te vangen.
8. Sun Wukong: De Apenkoning
Sun Wukong is een van de meest geliefde personages uit de Chinese literatuur, bekend uit de klassieker De Reis naar het Westen. Hij werd geboren uit een magisch stenen ei en beschikte over ongelooflijke krachten: hij kon 72 verschillende transformaties ondergaan, vloog op wolken en bezat een staf die naar wens van grootte kon veranderen.
Zijn hoogmoed leidde ertoe dat hij de hemel uitdaagde, waarna Boeddha hem voor 500 jaar onder een berg opsloot. Hij kreeg een kans op verlossing door de monnik Xuanzang te beschermen tijdens een gevaarlijke reis naar India om heilige geschriften op te halen. Door zijn trouw en moed bereikte Sun Wukong uiteindelijk de status van Boeddha, wat de spirituele reis van rebellie naar verlichting symboliseert.
9. De Weefster en de Koeherder (Qixi)
Dit verhaal vertelt over de verboden liefde tussen de hemelse weefster Zhinü en de aardse koeherder Niulang. Ze leefden gelukkig samen totdat de moeder van Zhinü, de Koningin-moeder van het Westen, ontdekte dat een godin met een sterveling was getrouwd. Ze trok een streep door de hemel met haar haarspeld, waardoor de Melkweg ontstond die de twee geliefden voorgoed scheidde.
Eén keer per jaar, op de zevende dag van de zevende maand, krijgen alle eksters ter wereld medelijden met het paar. Ze vliegen naar de hemel en vormen een levende brug over de Melkweg, zodat Zhinü en Niulang elkaar één nacht kunnen omhelzen. Deze dag staat nu bekend als het Qixi-festival, de Chinese Valentijnsdag.
10. De Legende van de Witte Slang
De witte slang Bai Suzhen trainde duizenden jaren om magische krachten te vergaren en veranderde zichzelf uiteindelijk in een prachtige vrouw. Ze werd verliefd op de apotheker Xu Xuan en ze trouwden. Echter, de jaloerse monnik Fahai ontdekte haar ware identiteit en probeerde het huwelijk te vernietigen omdat hij geloofde dat demonen en mensen niet samen konden zijn.
Fahai sloot Bai Suzhen op in de Leifeng-pagode bij het Westelijke Meer in Hangzhou. Het verhaal gaat over de kracht van ware liefde die zelfs magische barrières en religieuze dogma’s kan overwinnen. Vandaag de dag is de pagode nog steeds een populaire trekpleister voor liefdesparen die eer willen betuigen aan dit legendarische verhaal.
2 reacties
Het verhaal van de weefster klopt niet:
Het gaat als volgt:
Er woont een arme jongen(Niulang) samen met zijn broer, zijn broer heeft geen tijd dus geeft hem een koe als gezelschap. Elke dag werkt Niulang hard en Zhïnu, die in de hemel woont, kijkt elke dag naar Niulang en word verliefd, ze ging naar aarde en trouwde. Ze kregen twee kinderen, op een dag kwam de godin erachter en hield ze Zhïnu gevangen. De kinderen huilden als een gek en opeens praatte de koe: Niulang, dood mij en maak vleugels van mijn huid. Met verdriet dood Niulang de koe en maakte vleugels. Hij nam de kinderen mee en ging op zoek naar Zhïnu. De godin tekende een streek op haar voorhoofd en werd een zilveren rivier gemaakt om ze te scheiden, elk jaar, op 8 augustus mogen ze elkaar zien.
De rat was de kat niet vergeten wakker te maken, hij had gelogen dat het feest een dag later zou zijn zodat de kat te laat zou komen en niet de dierenriem in mocht.