Zuid-Amerika telt in totaal ruim 440 miljoen inwoners, maar die bevolking is bijzonder ongelijk verdeeld. Bijna de helft woont in één land, terwijl de kleinste Spaanstalige landen van het continent samen nog geen tiende van dat aantal halen. Dit zijn de tien landen met de meeste inwoners.
1. Brazilië: ca. 218 miljoen inwoners
Brazilië is qua oppervlakte met afstand het grootste land van Zuid-Amerika. Ook qua inwoners is het de reus van het continent, Brazilië herbergt bijna de helft van de totale bevolking van het continent. Als enige Portugeestalige land van de regio, een erfenis van de Portugese kolonisatie, springt Brazilië ook taalkundig eruit tussen de overwegend Spaanstalige buurlanden.
Het grootste deel van het Amazoneregenwoud ligt binnen de Braziliaanse grenzen, wat het land een cruciale rol geeft in het wereldwijde klimaatdebat. Steden als São Paulo en Rio de Janeiro behoren tot de grootste van het westelijk halfrond, terwijl grote delen van het binnenland juist dunbevolkt blijven.
2. Colombia: ca. 53 miljoen inwoners
Colombia combineert Caribische kust, Andestoppen, Amazonewoud en Pacifische kustlijn binnen één land. Die geografische diversiteit levert ook een van de grootste biodiversiteiten ter wereld op, met duizenden soorten vogels en planten die nergens anders voorkomen.
Koffie blijft een van de bekendste exportproducten van het land, geteeld in de vruchtbare hooglanden rond steden als Medellín en Armenia. Na decennia van gewapend conflict investeert Colombia de laatste jaren zwaar in toerisme, wat steden als Cartagena en Medellín internationaal weer op de kaart zette.
3. Argentinië: ca. 46 miljoen inwoners
Argentinië is qua oppervlakte het op een na grootste land van Zuid-Amerika, na Brazilië, maar telt aanzienlijk minder inwoners dan Colombia. Golven van Italiaanse en Spaanse immigratie in de negentiende en twintigste eeuw gaven het land een sterk Europese culturele inslag, zichtbaar in de architectuur van Buenos Aires en de populariteit van de tango.
De uitgestrekte pampa’s leverden eeuwenlang de basis voor een florerende rundveehouderij, wat Argentijns rundvlees wereldwijd bekend maakte. Toch woont het overgrote deel van de bevolking geconcentreerd rond de hoofdstad, terwijl Patagonië in het zuiden juist extreem dunbevolkt blijft.
4. Peru: ca. 35 miljoen inwoners
Peru combineert een woestijnachtige kuststrook, de hooggelegen Andes en een flink deel van het Amazonegebied binnen één land. Die drie totaal verschillende klimaatzones geven Peru een van de meest diverse landschappen van het continent, van de kustwoestijn rond Lima tot de jungle bij Iquitos.
Als hart van het voormalige Inca-rijk trekt Peru wereldwijd bezoekers naar het Machu Picchu, hoog in de Andes. Een aanzienlijk deel van de bevolking spreekt naast Spaans ook Quechua, de taal van de Inca’s, wat het land een sterke inheemse culturele identiteit geeft.
5. Venezuela: ca. 29 miljoen inwoners
Venezuela beschikt over de grootste bewezen oliereserves ter wereld, wat het land decennialang tot een van de rijkste van Zuid-Amerika maakte. Een langdurige economische en politieke crisis zorgde de afgelopen jaren echter voor een van de grootste migratiegolven ooit in de regio, met miljoenen Venezolanen die naar buurlanden vertrokken.
Die uittocht drukte het inwonertal van het land aanzienlijk, nadat de bevolking eerder nog fors groter was. Ondanks die crisis blijft Venezuela qua oppervlakte en geschiedenis een van de invloedrijkste landen van de regio, met een hoofdstad Caracas die ooit gold als een van de modernste steden van Latijns-Amerika.
6. Chili: ca. 19,7 miljoen inwoners
Chili is een van de langste en smalste landen ter wereld, uitgestrekt van de droogste woestijn ter wereld in het noorden tot gletsjers en fjorden in het zuiden. Die extreme lengte zorgt voor enorme klimatologische verschillen tussen het ene en het andere uiteinde van het land.
Kopermijnbouw vormt al meer dan een eeuw de ruggengraat van de Chileense economie, met enkele van de grootste kopermijnen ter wereld in de Atacamawoestijn. Politiek en economisch geldt Chili al decennia als een van de meest stabiele landen van Zuid-Amerika.
7. Ecuador: ca. 18,4 miljoen inwoners
Ecuador dankt zijn naam aan de evenaar, die dwars door het land loopt, vlak bij de hoofdstad Quito. Ondanks de relatief bescheiden oppervlakte behoort Ecuador tot de dichtstbevolkte landen van het continent, met een bevolking geconcentreerd in de Andesvalleien en langs de kust.
De Galápagos-eilanden, honderden kilometers uit de kust in de Stille Oceaan, maakten het land wereldberoemd dankzij het onderzoek van Charles Darwin naar evolutie. Ecuador gebruikt sinds 2000 de Amerikaanse dollar als officiële munt, een unieke keuze binnen Zuid-Amerika.
8. Bolivia: ca. 12,6 miljoen inwoners
Bolivia is een van de weinige landlocked landen van Zuid-Amerika, nadat het land zijn kustlijn verloor aan Chili tijdens de Salpeteroorlog eind negentiende eeuw. Uniek is dat Bolivia twee hoofdsteden heeft: La Paz als regeringszetel en Sucre als constitutionele hoofdstad.
Met een hoogte van ruim 3.600 meter geldt La Paz als de hoogst gelegen regeringszetel ter wereld, wat bezoekers vaak met hoogteziekte confronteert. Een groot deel van de bevolking heeft inheemse Aymara- of Quechua-wortels, wat Bolivia een van de meest inheemse identiteiten van het continent geeft.
9. Paraguay: ca. 6,9 miljoen inwoners
Paraguay is, net als Bolivia, een landlocked land, ingeklemd tussen Argentinië, Brazilië en Bolivia. Als een van de weinige landen ter wereld heeft Paraguay twee officiële talen op gelijke voet: Spaans en Guaraní, de taal van de oorspronkelijke inheemse bevolking.
De Itaipu-waterkrachtcentrale, gedeeld met buurland Brazilië, behoort tot de grootste ter wereld en levert het merendeel van de Paraguayaanse elektriciteit. Die energieproductie, gecombineerd met een sterke landbouwsector, vormt de economische ruggengraat van het land.
10. Uruguay: ca. 3,4 miljoen inwoners
Uruguay sluit de lijst af als kleinste Spaanstalige land van Zuid-Amerika, ingeklemd tussen de twee reuzen Argentinië en Brazilië. Ondanks die bescheiden omvang geldt het land als een van de meest welvarende en stabiele van het continent, met een hoge levensstandaard en lage corruptie.
Uruguay was in 2013 het eerste land ter wereld dat de verkoop van cannabis volledig legaliseerde, wat internationaal veel aandacht trok. Hoofdstad Montevideo, waar bijna de helft van de bevolking woont, combineert Europese architectuur met een ontspannen Zuid-Amerikaanse levensstijl.
Van reus Brazilië tot piepklein Uruguay: deze tien landen laten zien hoe ongelijk de bevolking van Zuid-Amerika verdeeld is, ondanks een gedeelde koloniale geschiedenis. Van olie tot koper en van Inca-erfgoed tot Europese immigratie, elk land droeg op eigen wijze bij aan de identiteit van het continent.
