Met ruim een miljoen (beschreven) soorten zijn ze, de insecten. En dan hebben we het nog niet eens over de soorten die nog niet ontdekt of beschreven zijn: schattingen lopen uiteen, maar het totaal zit waarschijnlijk in de miljoenen. Insecten zijn vaak vreemde beestjes. Wist je bijvoorbeeld dat bidsprinkhanen elkaar soms opeten tijdens seks? Of dat er mieren bestaan die zichzelf opofferen door letterlijk open te scheuren?
Een huisvlieg eet haar eigen braaksel
Huisvliegen kunnen niet kauwen of bijten zoals wij. Hun monddelen zijn sponsachtig en bedoeld om vloeibaar voedsel op te zuigen. Proeven doen ze trouwens niet alleen met hun mond, maar ook met smaakzintuigen op hun pootjes: ze “voelen” letterlijk met hun voeten of iets eetbaar is.
Is het voedsel te vast? Dan maken ze het vloeibaar door er spijsverteringsvloeistof op te spugen of uit te braken. Dat breekt het voedsel al buiten het lichaam af. Daarna zuigen ze het op. In dat opzicht eten ze dus inderdaad mee van hun eigen opgebrachte spul. Niet charmant, wel efficiënt.
Wespen veranderen rupsen in zombies
Glyptapanteles is een geslacht van kleine parasitaire wespen dat op verschillende plekken in de wereld voorkomt. Sommige soorten leggen tientallen eitjes in één rups. Als de larven uitkomen, voeden ze zich met lichaamssappen en weefsels in de rups, zonder hem meteen te doden.
Op een bepaald moment kruipen de larven naar buiten en maken cocons vlak bij de rups. En dan wordt het echt bizar: de rups blijft soms nog leven en lijkt “gekaapt”. In plaats van weg te kruipen, blijft hij bij de cocons zitten en slaat hij wild om zich heen als er een roofdier nadert. Een soort levende lijfwacht, tot de wespen zijn uitgekomen en de rups het uiteindelijk begeeft.
Ontploffende mieren
Een interessante manier om je familie te verdedigen: je scheurt jezelf open. Letterlijk. Dit bijzondere verdedigingsmechanisme komt voor bij zogeheten “Zuid-Aziatische plofmier”, waaronder de mier Colobopsis explodens uit Zuidoost-Azië.
Wanneer de kolonie wordt aangevallen, kunnen sommige werksters zichzelf opofferen door hun lichaam te laten barsten. Daarbij spuiten ze een kleverige, vaak geelachtige stof over de indringer. Die lijmt hem vast, irriteert hem of kan hem zelfs doden. Het is een éénmalige actie, want de mier overleeft het niet. Maar voor de kolonie kan het het verschil maken.
Kannibalisme tijdens seks
Bij bidsprinkhanen kan seks nogal… bloederig eindigen. Bij sommige soorten komt seksueel kannibalisme voor: het vrouwtje kan het mannetje (deels) opeten, soms zelfs al tijdens de paring. Het gebeurt lang niet altijd en niet bij elke soort even vaak, maar het fenomeen is echt.
Het meest bizarre detail: zelfs als het mannetje zijn kop verliest, kan de paring nog even doorgaan. Dat komt doordat veel bewegingen en reflexen bij insecten niet alleen door de hersenen worden aangestuurd. Het vrouwtje krijgt ondertussen extra voeding binnen, wat weer handig is als er daarna een eipakketje moet worden gemaakt.
Een rups die lijkt op vogelpoep
De Papilio xuthus is een prachtige zwart-gele dagvlinder uit Oost-Azië. In een vroeg stadium ziet de rups er alleen totaal niet “vlinderachtig” uit. Hij is donker met witte vlekken en lijkt opvallend veel op… vogelpoep. Dat is natuurlijk precies de bedoeling: roofdieren laten een hoop dingen met rust, maar vogelpoep is niet bepaald een snack waar je je voor uitslooft.
Later verandert de rups van uiterlijk en wordt hij groen, wat weer een heel andere vorm van camouflage oplevert: gewoon verdwijnen tussen het gebladerte.
Een kwakende bijenkoningin
De koningin van een bijenkolonie kan letterlijk geluid maken. Imkers noemen het queen piping: een soort piepend, toeterend of zelfs kwakend signaal dat je soms uit een bijenkast hoort komen.
Dat gebeurt vaak in periodes waarin er meer dan één koningin in het spel is. Een koningin die al vrij rondloopt kan “tooten”, terwijl een koningin die nog opgesloten zit in haar cel kan “quacken” als antwoord. Het klinkt zo vreemd dat imkers soms even denken dat er een muis of ander dier in de kast zit.
Een levende kakkerlak zonder kop
Een kakkerlak sterft niet meteen als zijn kop eraf gaat. Dat komt doordat hij niet ademt via zijn kop, maar via kleine luchtgaten (spiracula) die verspreid over zijn lichaam zitten. Zuurstof gaat via buisjes naar de verschillende lichaamsdelen. Daar heb je geen “insectenlongen” of hersenen voor nodig.
Een kakkerlak kan daardoor nog dagenlang (soms langer) leven zonder kop. Uiteindelijk sterft hij alsnog, meestal door uitdroging en doordat hij niet meer kan eten of drinken. Want ja: om te vreten heb je die kop toch echt wel nodig.
Een lieveheersbeestje met stinkende brij aan zijn knieën
Lieveheersbeestjes zijn schattige kevertjes. Hun rode vleugels met zwarte stippen (of soms zwarte vleugels met rode stippen) maken het diertje tot de favoriet van kinderen én volwassenen. Maar wie er eentje op zijn vinger heeft gehad, heeft het misschien ook gemerkt: soms laat het kevertje een vieze, stinkende druppel achter.
Als een lieveheersbeestje zich bedreigd voelt, kan hij een stinkende vloeistof afscheiden via de gewrichten van zijn pootjes. Dat heet reflex bleeding: het is een afweertruc waarbij een bitter en onaangenaam ruikend goedje roofdieren afschrikt. Schattig van buiten, maar met een verdedigingsmechanisme waar je neus niet blij van wordt.
De dodelijke steek van een reuzenhoornaar
De Aziatische reuzenhoornaar is een van de grootste hoornaars ter wereld. Koninginnen kunnen langer worden dan 5 centimeter. En als er één insect is waardoor je niet gestoken wilt worden, dan is dit hem wel. De steek is berucht pijnlijk en het gif kan bij meerdere steken gevaarlijk worden, zeker bij mensen met allergieën of als ze veelvuldig gestoken worden.
In China zijn er jaren geweest met veel incidenten, waaronder in 2013 in de provincie Shaanxi, waar tientallen mensen omkwamen en veel meer mensen gewond raakten door aanvallen. Het is dus niet alleen “eng op foto”, maar ook in het echt een beest waar je liever afstand van houdt.
Bladluizen komen ‘zwanger’ op de wereld
In de lente en vroege zomer is het babytijd bij de bladluizen. Veel soorten planten zich dan razendsnel ongeslachtelijk voort: vrouwtjes brengen levende jongen ter wereld zonder dat daar een mannetje aan te pas komt. Die jongen heten nimfen.
En nu het bizarre: door een fenomeen dat “telescoping of generations” wordt genoemd, kunnen die nimfen zélf al embryo’s in zich dragen. In gewone mensentaal: sommige bladluizen worden geboren terwijl er in hun lijf al de volgende generatie klaarstaat. Ze komen dus als het ware “zwanger” op de wereld. Insectenlogica op z’n best.
4 reacties
dit is kuy
Waarom kijk je er dan naar?
Waarom kijk je er dan naar??
Ja hè bruuuh