Er zijn ruim een miljoen beschreven insectensoorten op aarde, en experts schatten dat er nog miljoenen soorten wachten op ontdekking. Tussen al dat gekrioel zitten wat opvallende buitenbeentjes. Van mieren die zichzelf laten ontploffen tot een bijenkoningin die kwaakt als een eendje: dit zijn tien insectenfeiten die je niet snel meer vergeet.
1. Een huisvlieg eet haar eigen braaksel
Huisvliegen kunnen niet kauwen of bijten zoals wij. Hun monddelen zijn sponsachtig en gemaakt om vloeibaar voedsel op te zuigen. Is hun maaltijd te vast, dan spugen ze er spijsverteringssappen op om het buiten hun lichaam alvast af te breken.
Pas daarna zuigen ze het mengsel weer naar binnen. Ze eten dus letterlijk mee van hun eigen uitgebraakte spul. Vliegen proeven trouwens ook met hun pootjes: smaakzintuigen daar vertellen het beestje al voordat de mond in actie komt of iets eetbaar is.
2. Wespen veranderen rupsen in zombies
Glyptapanteles is een geslacht van kleine parasitaire sluipwespen. Vrouwtjes leggen tientallen eitjes in het lichaam van één rups. De larven voeden zich vervolgens met lichaamssappen en weefsel van hun gastheer, zonder hem meteen te doden.
Zodra de larven naar buiten kruipen om vlak bij de rups te verpoppen, gebeurt het bizarre deel. De rups blijft in leven en gedraagt zich als een lijfwacht: hij slaat wild om zich heen zodra een roofdier de cocons nadert. Pas als de jonge wespen zijn uitgekomen, bezwijkt de rups alsnog.
3. Ontploffende mieren
Bij de Zuidoost-Aziatische mierensoort Colobopsis explodens, in de volksmond de plofmier, gaan werksters een stap verder dan de meeste dieren als het om verdediging gaat. Wanneer de kolonie wordt aangevallen, kunnen ze hun eigen lichaam laten barsten.
Daarbij spuiten ze een kleverige, geelachtige stof over de indringer, die hem vastplakt en irriteert. De actie kost de mier zelf het leven, maar kan de kolonie redden. Onderzoekers noemen dit gedrag autothysis: opzettelijke zelfvernietiging als wapen.
4. Kannibalisme tijdens seks bij bidsprinkhanen
Bij sommige bidsprinkhanensoorten kan het vrouwtje het mannetje deels of helemaal opeten tijdens de paring. Het gebeurt niet bij elke soort en ook niet elke keer, maar het fenomeen is wetenschappelijk goed gedocumenteerd.
Het meest opmerkelijke detail: zelfs als het mannetje zijn kop verliest, kan de paring nog even doorgaan. Veel bewegingen bij insecten worden namelijk niet alleen door de hersenen aangestuurd. Voor het vrouwtje is de maaltijd geen bijzaak: de extra voeding komt van pas bij het aanmaken van haar eipakket.
5. Een rups die eruitziet als vogelpoep
De rups van de Aziatische zwaluwstaart, Papilio xuthus, is in een vroeg stadium donker met witte vlekken en lijkt daardoor sterk op een verse vogelpoepvlek. Voor roofdieren is dat allesbehalve aantrekkelijk, en dat is precies de bedoeling.
Zodra de rups groter wordt, verandert zijn strategie volledig. Hij kleurt groen en verdwijnt daarmee juist tussen het gebladerte. Twee compleet verschillende vormen van camouflage in één levenscyclus.
6. Een kwakende bijenkoningin
Imkers noemen het queen piping: een piepend of kwakend geluid dat een bijenkoningin kan maken. Het valt vooral op in periodes waarin er meer dan één koningin tegelijk in de kast aanwezig is.
Een koningin die al vrij rondloopt, laat een tootend geluid horen. Een koningin die nog opgesloten zit in haar cel, antwoordt daarop met een kwakend geluid. Sommige imkers denken bij het eerste horen ervan dat er een muis in de kast zit, tot ze beter luisteren.
7. Een levende kakkerlak zonder kop
Een kakkerlak ademt niet via zijn kop, maar via kleine luchtgaatjes die over zijn hele lichaam verspreid zitten. Zuurstof bereikt via een netwerk van buisjes rechtstreeks de organen, zonder tussenkomst van longen of hersenen.
Daardoor kan een onthoofde kakkerlak nog dagenlang blijven leven. Uiteindelijk gaat hij alsnog dood, meestal door uitdroging. Zonder mond kan hij namelijk niet meer eten of drinken.
8. Een lieveheersbeestje met stinkende brij aan zijn pootjes
Lieveheersbeestjes gelden als de knuffelbeertjes onder de kevers, met hun rode dekschildjes en zwarte stippen. Wie er weleens eentje op zijn hand heeft gehad, kent misschien ook de keerzijde: soms laat het diertje een vieze, stinkende druppel achter.
Voelt een lieveheersbeestje zich bedreigd, dan scheidt het via de gewrichten van zijn pootjes een bittere, onaangenaam ruikende vloeistof af. Biologen noemen dit reflex bleeding. Het schrikt roofdieren doeltreffend af, ook al past het niet bij het schattige imago van het beestje.
9. De gevaarlijke steek van een reuzenhoornaar
De Aziatische reuzenhoornaar behoort tot de grootste hoornaars ter wereld, met koninginnen van soms meer dan vijf centimeter lang. De steek is berucht pijnlijk, en bij meerdere steken kan het gif gevaarlijk worden, vooral bij mensen met een allergie.
Tussen juli en oktober 2013 zorgden aanvallen van deze hoornaar in de Chinese provincie Shaanxi voor 42 doden en meer dan 1.600 gewonden, meldde Xinhua destijds aan CNN. Vooral de steden Ankang, Hanzhong en Shangluo werden hard geraakt. Het is dus niet alleen een beest om op foto’s van te schrikken, maar ook in het echt een dier waar je liever afstand van houdt.
10. Bladluizen komen ‘zwanger’ op de wereld
In het voorjaar en de vroege zomer planten veel bladluissoorten zich razendsnel ongeslachtelijk voort. Vrouwtjes brengen dan levende jongen, nimfen genoemd, ter wereld zonder dat daar een mannetje aan te pas komt.
Door een fenomeen dat telescoping of generations heet, dragen die nimfen vaak al embryo’s van de volgende generatie in zich. Een bladluis kan dus geboren worden terwijl in haar eigen lichaam de kleinkinderen al klaarliggen. Een generatiesprong die bij geen enkel ander dier zo extreem voorkomt.
Wat al deze insecten met elkaar verbindt, is dat evolutie zelden kiest voor de nette of voor de hand liggende oplossing. Zolang een strategie werkt, maakt het niet uit hoe grillig, gruwelijk of gewoon vreemd hij eruitziet. En dat is precies waarom insecten, ondanks hun formaat, tot de vindingrijkste dieren op aarde behoren.
4 reacties
dit is kuy
Waarom kijk je er dan naar?
Waarom kijk je er dan naar??
Ja hè bruuuh