Top 10 Uitvindingen die “Per Ongeluk” zijn gemaakt

R&D, innovatie, vernieuwing: we worden er constant mee om de oren geslagen. Bedrijven investeren een vermogen in het ontwikkelen van nieuwe producten, een proces dat vaak jaren duurt. Maar soms gebeuren uitvindingen simpelweg per ongeluk, door een gelukkig toeval of omdat de uitvinder eigenlijk naar iets heel anders op zoek was. Ben je benieuwd welke bekende zaken onbedoeld het levenslicht zagen? We zetten de tien beste voor je op een rij.

10. Het psychedelisch effect van LSD

LSD werd op zichzelf niet per ongeluk uitgevonden, maar de krachtige psychedelische effecten ervan werden wel bij toeval ontdekt. De Zwitserse chemicus Albert Hofmann deed in 1938 bij de Sandoz-laboratoria onderzoek naar lyserginezuur om een medicijn te ontwikkelen dat de bloedsomloop stimuleerde.

Pas vijf jaar later, in 1943, kwam Hofmann per ongeluk in aanraking met de stof (LSD-25). Hij ervoer een wonderlijk gevoel: zijn verbeeldingskracht werd vele malen groter en de wereld om hem heen veranderde in een stroom van kleurrijke, psychedelische vormen. Zo ontdekte hij onbedoeld een van de sterkste drugs ter wereld. Hoewel hij altijd hoopte op medische toepassingen, zag hij met lede ogen aan hoe het in de jaren 60 een populaire recreatieve drug werd.

9. Corn Flakes

Deze uitvinding is het resultaat van pure vergeetachtigheid. Will Keith Kellogg hielp zijn broer John, die als arts in een sanatorium werkte en zocht naar gezonde voeding voor zijn patiënten. Op een dag lieten ze per ongeluk een portie gekookte tarwe veel te lang staan, waardoor het oud en hard werd.

In plaats van het weg te gooien, besloten ze de tarwe door rollen te halen. Tot hun verbazing ontstonden er geen grote deeglappen, maar dunne vlokken die na het bakken heerlijk krakend bleven. De patiënten waren er direct dol op. Will experimenteerde later verder met maïs als basis, wat leidde tot de oprichting van de Battle Creek Toasted Corn Flake Company, de voorloper van de wereldberoemde Kellogg’s Company.

8. Play-Doh

Wie heeft er als kind geen kleurrijke figuren gemaakt van Play-Doh? Wat de meeste mensen niet weten, is dat dit spul oorspronkelijk werd verkocht als schoonmaakmiddel voor behang. In de tijd dat mensen nog massaal met kolen stookten, werd behang snel zwart van het roet, en dit kneedbare goedje was perfect om het vuil weg te rollen.

Toen de markt voor behangreiniger instortte door de opkomst van centrale verwarming, dreigde het bedrijf failliet te gaan. De producent ontdekte echter dat schoolkinderen het materiaal gebruikten om mee te knutselen. Het schoonmaak-ingrediënt werd verwijderd, er werden vrolijke kleuren toegevoegd en een iconisch stuk speelgoed was geboren.

7. Sacharine (zoetstof)

De eerste kunstmatige zoetstof werd in 1879 bij toeval ontdekt door Constantine Fahlberg. Hij werkte in het laboratorium van de Johns Hopkins University aan een onderzoek naar koolteer-derivaten. Na een lange dag werken vergat hij zijn handen te wassen voordat hij aan zijn avondeten begon.

Tijdens het eten merkte hij dat zijn broodje onwaarschijnlijk zoet smaakte. Hij besefte dat er een chemisch residu aan zijn vingers zat. Hij keerde direct terug naar het lab en proefde alle stoffen waar hij die dag mee had gewerkt (een levensgevaarlijke actie!) om de zoete boosdoener te vinden. Hij patenteerde de stof onder de naam sacharine, wat nog steeds een populair alternatief voor suiker is.

6. De magnetron

Ingenieur Percy Spencer ontdekte de werking van de magnetron tijdens de Tweede Wereldoorlog op een wel heel smakelijke manier. Terwijl hij werkte aan magnetrons — onderdelen die microgolven opwekken voor radarsystemen — merkte hij op dat een chocoladereep in zijn broekzak plotseling begon te smelten.

Spencer begreep direct dat de microgolven de reep hadden verhit. Hij begon direct te experimenteren met maïs (de eerste magnetron-popcorn!) en zelfs met eieren. In 1945 vroeg hij patent aan op het gebruik van microgolven om voedsel te bereiden. In 1947 kwam de eerste commerciële magnetron op de markt, al was die destijds nog zo groot als een koelkast.

5. Viagra

Het beroemde blauwe pilletje was oorspronkelijk bedoeld voor een heel ander deel van het lichaam. Onderzoekers bij Pfizer, waaronder Simon Campbell en David Roberts, werkten eind jaren 80 aan een medicijn genaamd UK-92480 om een hoge bloeddruk en pijn op de borst (angina pectoris) te behandelen.

Tijdens de klinische tests bleek het medicijn niet erg effectief voor het hart, maar de mannelijke proefpersonen rapporteerden een opmerkelijke bijwerking: ze kregen krachtige erecties. Pfizer besloot de focus van het onderzoek direct te verleggen naar impotentie. In 1998 kwam het officieel als Viagra op de markt, wat een revolutie teweegbracht in de medische wereld.

4. X-rays (Röntgenstraling)

Hoewel röntgenstraling een natuurfenomeen is, was de ontdekking ervan puur toeval. In 1895 deed de Duitse natuurkundige Wilhelm Röntgen onderzoek naar kathodestralen met een vacuümbuis. Hoewel de buis was afgeschermd met dik zwart karton, merkte hij dat een fluorescerend scherm aan de andere kant van de kamer begon op te lichten.

Röntgen begreep dat er onzichtbare stralen door het karton heen moesten gaan. Hij ontdekte dat deze stralen door zachte weefsels konden dringen, maar door botten werden tegengehouden. De allereerste röntgenfoto die hij maakte, was die van de hand van zijn vrouw, waarop haar botten en haar ring duidelijk zichtbaar waren.

3. Velcro (klittenband)

De uitvinding van klittenband bewijst dat je goed naar de natuur moet kijken. De Zwitserse ingenieur George de Mestral merkte na een wandeling in de bergen dat zijn kleding en de vacht van zijn hond vol hingen met kleine stekelbolletjes (klitvruchten).

Nieuwsgierig bekeek hij de bolletjes onder een microscoop en zag dat ze duizenden piepkleine haakjes hadden die zich overal aan vastgrepen. Dit inspireerde hem om een sluiting te ontwerpen met één zijde vol haakjes en de andere zijde vol lusjes. In 1955 patenteerde hij zijn uitvinding onder de naam Velcro, een combinatie van de Franse woorden ‘velours’ en ‘crochet’.

2. Penicilline

Alexander Fleming ontdekte het eerste antibioticum door een “foutje” in zijn laboratoriumhygiëne. De Schotse bacterioloog liet in 1928 een aantal Petri-schaaltjes met bacteriën onbeheerd achter toen hij op vakantie ging. Bij terugkomst merkte hij dat er op één schaaltje een schimmel was gegroeid die de omliggende bacteriën had gedood.

Fleming identificeerde de schimmel als Penicillium notatum. Hoewel hij de kracht van de schimmel inzag, lukte het hem niet om deze in grote hoeveelheden te isoleren. Pas dertien jaar later slaagden onderzoekers zoals Howard Florey en Ernst Chain erin om penicilline massaal te produceren, wat miljoenen levens heeft gered tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

1. Anesthesie (Verdoving)

Vóór de 19e eeuw waren operaties een gruwelijke ervaring zonder verdoving. De ontdekking van anesthesie kwam voort uit recreatieve “lachgasfeestjes” die destijds erg populair waren. Tijdens zo’n feestje in 1844 merkte de tandarts Horace Wells op dat een gast zijn been hard stootte, maar door het lachgas totaal geen pijn voelde.

Wells besloot het gas direct de volgende dag te testen bij het trekken van een van zijn eigen tanden. Hoewel een latere publieke demonstratie mislukte, was de weg vrij voor andere gassen zoals ether. Dankzij deze toevallige observatie op een feestje kunnen moderne chirurgen vandaag de dag pijnloze operaties uitvoeren.