Top 10 Nikola Tesla uitvindingen

Nikola Tesla (1856-1943) is zonder twijfel een van de grootste uitvinders uit de moderne geschiedenis. Tesla heeft een blijvende stempel gedrukt op de elektrotechniek. Ons elektriciteitsnet dat op wisselstroom is gebaseerd, is in hoge mate te danken aan zijn ideeën en patenten. Over het precieze aantal patenten lopen de cijfers uiteen, maar het gaat in elk geval om honderden wereldwijd.

Tesla was zijn tijd ver vooruit. Sommige concepten waren technisch en theoretisch slim, maar in zijn tijd nog niet praktisch of economisch haalbaar. Hieronder een lijstje van 10 opvallende uitvindingen en bijdragen van Tesla.

De radio

Hoewel Guglielmo Marconi vaak als “de uitvinder van de radio” wordt genoemd, is het verhaal ingewikkelder. Tesla experimenteerde al vroeg met draadloze communicatie en diende belangrijke patentaanvragen in voor technieken die bij radio horen. Marconi had intussen zijn eigen patenten en wist zijn systeem commercieel groot te maken. Meerdere pioniers werkten in dezelfde jaren aan dezelfde doorbraak, met patentstrijd als gevolg.

Wat in elk geval klopt: Tesla liep door tegenslag achterstand op, onder meer door een brand waarbij zijn lab in New York in 1895 grotendeels werd verwoest.

De hydro-elektrische energiecentrale van de Niagarawatervallen

De Adams Power Plant bij de Niagarawatervallen was niet de eerste waterkrachtcentrale ter wereld, maar wel een van de eerste echt grootschalige installaties die wisselstroom gebruikte en beroemd werd door de transmissie van elektriciteit naar Buffalo. Rond 1896 ging er voor Buffalo stroom aan vanuit Niagara, een moment dat vaak wordt gezien als bewijs dat Tesla’s wisselstroomsysteem ook op grote schaal werkte.

Het succes van Niagara maakte wisselstroom definitief geloofwaardig voor grote netten en lange afstanden.

De inductiemotor

Deze bijdrage van Tesla is enorm belangrijk geweest voor de elektrotechniek. De inductiemotor werkt op wisselstroom en gebruikt een roterend magnetisch veld om beweging op te wekken.

Galileo Ferraris werkte onafhankelijk van Tesla aan hetzelfde principe, maar Tesla’s patenten en de latere toepassing door Westinghouse maakten de techniek wereldwijd beroemd en praktisch inzetbaar.

Vandaag zit dit type motor in alles: ventilatoren, pompen, witgoed, industriële aandrijvingen.

Het neonlicht

Tesla was geen “uitvinder van de neonreclame” zoals we die kennen. De doorbraak van neon als reclameverlichting wordt doorgaans gekoppeld aan Georges Claude. Wat Tesla wel deed: hij experimenteerde uitgebreid met gasontladingslampen, fluorescentie en hoogfrequente stroom en liet zien dat je lampen op allerlei manieren aan het licht kon krijgen.

Je kunt hem dus eerder zien als een belangrijke voorloper in elektrische lichttechniek dan als de man die neonreclames heeft bedacht.

Röntgenstraling en shadowgraphs

De ontdekking van X-stralen wordt gekoppeld aan Wilhelm Röntgen in 1895. Tesla experimenteerde in dezelfde periode ook met röntgenachtige verschijnselen en maakte vroege röntgenbeelden die hij soms “shadowgraphs” noemde.

Het is verstandig om het zo te houden: Röntgen kreeg terecht de eer voor de ontdekking, maar Tesla leverde wel degelijk vroege bijdragen en experimenten die bijdroegen aan de kennis over deze straling.

De Teslaturbine

Tesla ontwierp een zuigerloze turbine met schijven, ook wel de boundary layer turbine genoemd. In theorie en in sommige analyses kan dit type turbine indrukwekkende efficiënties halen, maar in de praktijk bleek het moeilijk om het ontwerp overal even robuust en efficiënt te maken.

Daarom kreeg de Teslaturbine nooit een brede toepassing in de auto-industrie, al blijft het ontwerp tot op vandaag een geliefde “wat als” onder techliefhebbers.

De Teslaspoel

De Teslaspoel is een van Tesla’s bekendste apparaten. Het is een resonante transformator waarmee je extreem hoge spanningen kunt opwekken bij hoge frequenties. Dat leverde spectaculaire vonken op, maar was vooral belangrijk voor onderzoek naar hoogfrequente stroom, draadloze overdracht en vroege radiotechniek.

De beelden van “kunstmatige bliksem” horen bij Tesla als pindakaas bij brood.

Tesla’s elektriciteitszender

Tesla droomde van draadloze energietransmissie: stroom door de lucht, zonder kabels. Zijn bekendste poging is Wardenclyffe Tower op Long Island. Het project liep vast op geld en vertrouwen van investeerders en werd uiteindelijk nooit voltooid zoals Tesla het voor zich zag.

Zijn idee klinkt nog steeds futuristisch, maar het blijft een van die plannen waarbij de praktijk niet meewerkte.

Afstandsbediening

In 1898 gaf Tesla een demonstratie die mensen serieus als tovenarij zagen: hij bestuurde een bootje op afstand met radiogolven, tijdens een tentoonstelling in Madison Square Garden in New York. Dit wordt vaak gezien als een van de eerste publieke demonstraties van draadloze afstandsbediening.

En ja: dat bootje kun je ook zien als een verre voorouder van robots en drones. Het principe was er al.

De toepassingen van wisselstroom

Naast al zijn andere uitvindingen is Tesla’s grootste verdienste zijn bijdrage aan wisselstroomsystemen. Wisselspanning is praktisch omdat je het eenvoudig kunt transformeren naar hogere of lagere spanningen, wat transport over lange afstanden mogelijk maakt.

Tesla botste inhoudelijk met Thomas Edison, die vooral gelijkstroom pushte. Tesla vond snel dat wisselstroom slimmer was voor distributie. Uiteindelijk werkte en handelde hij met Westinghouse, dat de techniek op grote schaal implementeerde. De strijd om de standaard was fel, maar Tesla’s wisselstroomconcepten wonnen de praktijkwedstrijd.