Top 10 feiten over Alexander de Grote – Koning van het oude Macedonië

Koning Alexander III van Macedonië ging de geschiedenis in als Alexander de Grote. De benaming ‘de Grote’ is niet zomaar een complimentje voor op een standbeeld. Alexander slaagde erin om op jonge leeftijd een van de grootste rijken uit de oudheid op te bouwen, een rijk dat zich uitstrekte van Macedonië tot diep in Azië, tot aan de Indus en het gebied van het huidige noordwest India. Daarmee hoort hij zonder twijfel bij de meest succesvolle veroveraars uit de klassieke oudheid.

Na zijn dood in 323 voor Christus groeide Alexander razendsnel uit tot iets dat meer leek op een mythische held dan op een mens van vlees en bloed. Verhalen werden mooier, prestaties werden groter en zijn naam werd een merk. Hieronder tien interessante feiten over Alexander de Grote.

Hij kreeg les van Aristoteles

Alexander werd geboren in 356 voor Christus. Hij was de zoon van koning Philippus II van Macedonië. Toen Alexander ongeveer dertien jaar oud was, besloot Philippus dat zijn zoon niet alleen een krijger moest worden, maar ook een toekomstige heerser met verstand van cultuur, wetenschap en politiek. Daarom stelde hij Aristoteles aan als zijn leraar, een van de invloedrijkste filosofen van die tijd.

Volgens de overlevering vroeg Aristoteles als wederdienst dat zijn geboortestad Stageira zou worden heropgebouwd. Philippus stemde daarmee in, wat extra wrang is omdat Stageira eerder door Macedoniërs was verwoest. Aristoteles onderwees Alexander in alles wat toen als ‘kennis’ gold: retorica, natuur, ethiek en politiek. En Alexander kende zijn klassieken: de Ilias van Homerus zou hij volgens latere bronnen bijna als een soort heilig boek hebben behandeld.

Koning op 20-jarige leeftijd

Koning Philippus II werd in 336 voor Christus vermoord door Pausanias, een lid van zijn lijfwacht. Alexander was toen twintig jaar oud en kreeg in één klap het koningschap in handen. Dat klinkt romantisch in een geschiedenisboek, maar het betekende vooral: meteen bewijzen dat je niet omver te duwen bent.

Opstanden en tegenstand kwamen direct op gang, zeker in Griekenland. Alexander reageerde bliksemsnel en meedogenloos. De opstandige stad Thebe werd in 335 voor Christus ingenomen, geplunderd en grotendeels verwoest. Veel inwoners werden tot slaaf gemaakt. Hard, maar effectief: het signaal was duidelijk. Dit was geen jongen die je even zou testen.

Alexander bewonderde Diogenes

Een andere befaamde filosoof uit de tijd van Alexander was Diogenes van Sinope. Diogenes verachtte rijkdom en status en leefde zo sober mogelijk. Hij staat bekend als de cynicus die liever in de zon lag dan mee te doen aan sociale spelletjes. Over Diogenes bestaan veel kleurrijke anekdotes, en een van de bekendste gaat over een ontmoeting met Alexander.

Volgens de overlevering zocht Alexander hem op in Korinthe. De koning vroeg wat Diogenes als geschenk wilde hebben. Diogenes antwoordde doodleuk dat Alexander vooral een beetje opzij moest gaan staan, omdat hij het zonlicht blokkeerde. Alexander zou onder de indruk zijn geweest van die schaamteloze eerlijkheid en gezegd hebben dat hij Diogenes had willen zijn als hij zelf niet Alexander was. Of het precies zo gebeurd is, weten we niet. Maar het verhaal is zó goed dat het al eeuwen blijft rondzingen.

Hij verloor nooit een veldslag

Alexander de Grote geldt als een van de grootste militaire genieën uit de oudheid. Al op jonge leeftijd kreeg hij verantwoordelijkheid. Toen hij zestien was, trad hij tijdelijk op als regent terwijl zijn vader op veldtocht was. En op achttienjarige leeftijd maakte hij indruk in een grote confrontatie waarbij Macedonië de Griekse wereld naar zijn hand zette.

Daarna begon het echte werk. Vanaf 334 voor Christus trok Alexander naar Azië en begon hij aan de campagne die zijn naam legendarisch zou maken. Die veldtocht duurde ongeveer elf jaar en bracht hem van Klein-Azië via Egypte en Perzië tot diep in Centraal Azië en uiteindelijk naar noordwest India. In die jaren geldt hij als ongeslagen in de veldslagen die hij uitvocht. Dat is een krankzinnige prestatie, zeker gezien de afstanden, de logistiek en de tegenstanders.

Toen hij in 323 voor Christus stierf, was hij 32 jaar oud. Voor veel bewonderaars was hij toen al meer dan een mens: een halfgod. Zijn tactieken en veldtochten worden tot op de dag van vandaag besproken en bestudeerd, juist omdat hij telkens weer durfde te improviseren en risico’s nam die anderen niet aandurfden.

Vele steden werden naar Alexander genoemd

Alexander was zich pijnlijk goed bewust van zijn eigen reputatie. En ja, hij had een flinke dosis ego. In de gebieden die hij veroverde liet hij steden stichten die zijn naam droegen: Alexandria. Het bekendste voorbeeld is Alexandrië in Egypte, tegenwoordig de tweede grootste stad van het land. Die stad werd een cultureel en wetenschappelijk zwaartepunt voor de hele oudheid.

Maar Alexandrië was niet de enige. Er werden op meerdere plekken “Alexandria’s” gesticht, van het huidige Turkije tot Afghanistan