Het mondiale herenhockey kent een rijke geschiedenis die decennialang werd gedomineerd door het technisch begaafde combinatiespel van India en Pakistan. Vanaf de jaren zeventig deden de introductie van kunstgras, ingrijpende spelregelwijzigingen en de opkomst van de moderne strafcorner de krachtsverhoudingen kantelen ten gunste van fysiek fitte westerse toplanden als Australië, Nederland en Duitsland. Deze ranglijst zet de tien beste en meest invloedrijke hockeyers aller tijden op een rij.
10. Moritz Fürste (Duitsland)
Als de onverstoorbare veldgeneraal van het Duitse hockey belichaamde Moritz Fürste de ultieme toernooivechter. De middenvelder uit Hamburg speelde tussen 2005 en 2016 ruim tweehonderd interlands voor Duitsland. Fürste blonk uit in defensieve discipline, zuivere inspeelpasses en het bewaren van overzicht in chaotische slotfasen van grote toernooien.
Zijn erelijst getuigt van een zeldzame toernooiefficiëntie: Fürste veroverde de wereldtitel van 2006 in Mönchengladbach en won tweemaal op rij olympisch goud (Peking 2008 en Londen 2012), aangevuld met olympisch brons in Rio (2016). In 2012 kende de internationale hockeybond hem de hoogste eer toe door Fürste uit te roepen tot FIH Wereldspeler van het Jaar.
9. Ric Charlesworth (Australië)
Weinig sporters kunnen tippen aan het veelzijdige talent van Ric Charlesworth. De West-Australiër was een van de meest begaafde aanvallende middenvelders van zijn tijd. Hij speelde 227 interlands en werd geselecteerd voor vijf Olympische Spelen tussen 1972 en 1988, waarvan hij er vier daadwerkelijk speelde, omdat Australië in 1980 de Spelen van Moskou boycotte. In 1976 won hij in Montreal olympisch zilver, en in 1986 leidde hij Australië in Londen als aanvoerder naar de allereerste wereldtitel van het land.
Naast het hockey speelde Charlesworth eersteklas cricket voor West-Australië, studeerde hij geneeskunde en zat hij tien jaar in het Australische parlement. Zijn grootste invloed op de sport kwam echter na zijn spelerscarrière. Als bondscoach leidde hij de Australische vrouwen naar de wereldtitels van 1994 en 1998 en olympisch goud in 1996 en 2000. Later maakte hij ook de Australische mannen tot wereldkampioen, in 2010 en 2014. Weinig mensen hebben het moderne hockey zo sterk beïnvloed, zowel op als naast het veld.
8. Shahbaz Ahmed (Pakistan)
Zijn bijnaam luidde ‘de Maradona van het hockey’, en wie Shahbaz Ahmed zag spelen begreep direct waarom. De Pakistaanse aanvaller beschikte over een ongeëvenaarde acceleratie en een balbehandeling waarmee hij tegenstanders op volle snelheid passeerde alsof ze pionnen waren. Met schouderbewegingen en een schijnbaar elastische stick liet hij verdedigingen volkomen gedesoriënteerd achter.
Vanaf zijn debuut in 1986 speelde Shahbaz 304 interlands en maakte hij meer dan honderd doelpunten. Zijn meesterstuk leverde hij af tijdens het wereldkampioenschap van 1994 in Sydney: als aanvoerder en leidde hij Pakistan naar de vierde wereldtitel in de geschiedenis van het land, waarbij hij tevens werd uitgeroepen tot beste speler van het toernooi.
7. Paul Litjens (Nederland)
Met een fenomenaal gemiddelde van anderhalf doelpunt per wedstrijd tarten de cijfers van Paul Litjens elk voorstellingsvermogen. Tussen 1970 en 1982 scoorde de Nederlandse strafcornerspecialist maar liefst 268 doelpunten in 177 interlands. Hij leidde Nederland in 1973 in Amstelveen naar de wereldtitel en werd op de Olympische Spelen van 1976 in Montreal met elf treffers met overmacht topscorer. Litjens hield het wereldrecord voor de meeste internationale doelpunten ruim twee decennia lang onafgebroken vast.
6. Sohail Abbas (Pakistan)
Als er één naam is die bij de sleeppush hoort, dan is het die van Sohail Abbas. De Pakistaanse verdediger groeide uit tot een van de gevaarlijkste sleeppushers ooit en maakte van de strafcorner een gevreesd wapen. Zijn gerichte schoten in de bovenhoeken bezorgden uitlopers en doelmannen wereldwijd slapeloze nachten.
Abbas speelde tussen 1998 en 2012 in totaal 311 interlands voor Pakistan en verbrak in 2004 het historische doelpuntenrecord van Paul Litjens. Hij sloot zijn internationale carrière af met een wereldrecord van maar liefst 348 interlanddoelpunten.
Daarnaast was hij de snelste hockeyer ooit die de grens van honderd en tweehonderd interlandtreffers wist te slechten, een scoringsdrift die in het hedendaagse tophockey niet meer is geëvenaard.
5. Balbir Singh Sr. (India)
Waar Dhyan Chand het vooroorlogse hockey beheerste, nam Balbir Singh Sr. het stokje over in het gouden tijdperk na de Indiase onafhankelijkheid. De begenadigde midvoor vormde het dodelijke speerpunt van de Indiase formaties die het hockeyveld betoverden met razendsnel combinatiespel, fluwelen aannames en ragfijne tip-ins.
Singh won drie opeenvolgende olympische gouden medailles: in Londen (1948), Helsinki (1952) en als aanvoerder in Melbourne (1956). Zijn meest legendarische wapenfeit dateert uit de olympische finale van 1952 tegen Nederland (6-1 winst): Singh scoorde vijf van de zes Indiase doelpunten, een olympisch record voor een individuele speler in een herenfinale dat tot op de dag van vandaag onaangetast is gebleven.
4. Hassan Sardar (Pakistan)
De jaren tachtig stonden in het teken van de meest complete midvoor uit de Pakistaanse historie: Hassan Sardar. Sardar bezat een zeldzaam instinct in de vijandelijke cirkel, gekoppeld aan een wendbaarheid waarmee hij verdedigers met een simpele lichaamsbeweging op het verkeerde been zette.
Zijn internationale doorbraak beleefde hij tijdens het wereldkampioenschap van 1982 in Bombay: met elf doelpunten werd hij topscorer en beste speler van het toernooi, en schoot hij Pakistan naar de wereldtitel na een 3-1 zege in de finale tegen West-Duitsland. Twee jaar later bekroonde hij zijn status tijdens de Olympische Spelen van Los Angeles (1984), waar hij met cruciale doelpunten Pakistan naar het olympisch goud leidde.
3. Teun de Nooijer (Nederland)
In een tijdperk waarin het mondiale tophockey fysieker en sneller werd dan ooit, bleef Teun de Nooijer bijna twee decennia lang de onaantastbare maatstaf. De Noord-Hollander speelde een nationaal record van 453 interlands, waarin hij 214 keer scoorde. Met zijn flitsende rushes, verwoestende handelingssnelheid en vermogen om het spel te lezen, sneed hij verdedigingen op elk mondiaal podium open.
De Nooijer won twee olympische gouden medailles (Atlanta 1996 en Sydney 2000) en twee zilveren medailles (Athene 2004 en Londen 2012). Zijn historische golden goal in de verlenging van de WK-finale van 1998 in Utrecht tegen Spanje (3-2) behoort tot de beroemdste momenten uit de Nederlandse sportgeschiedenis. De Nooijer werd driemaal bekroond tot FIH Wereldspeler van het Jaar (2003, 2005 en 2006).
2. Jamie Dwyer (Australië)
Als er één speler is die het moderne hockey naar de 21e eeuw heeft gekatapulteerd, dan is het Jamie Dwyer. De Australische aanvaller combineerde een ontembare vechtlust met een techniek en doelgerichtheid die tegenstanders vijftien jaar lang tot wanhoop dreef. Dwyer speelde 365 interlands voor de Kookaburras en schoot daarin 243 doelpunten binnen.
Zijn beroemdste moment beleefde hij tijdens de olympische finale van Athene 2004 tegen Nederland: diep in de verlenging sloeg Dwyer de historische golden goal binnen (2-1), waarmee hij Australië zijn allereerste olympische hockeygoud bezorgde. Onder bondscoach Ric Charlesworth leidde hij zijn land naar twee wereldtitels (New Delhi 2010 en Den Haag 2014) en hij werd door de wereldhockeybond maar liefst vijfmaal uitgeroepen tot FIH Wereldspeler van het Jaar (2004, 2007, 2009, 2010 en 2011), een record bij de heren.
1. Dhyan Chand (India)
De naam van Dhyan Chand staat synoniem voor de opkomst van het mondiale hockey. ‘The Wizard’ (De Tovenaar) trad eind jaren twintig naar voren en toonde de wereld een vorm van stickbehandeling die men nog nooit had aanschouwd. De bal leek aan zijn stick gekleefd, wat leidde tot hardnekkige legendes dat scheidsrechters zijn stick lieten openbreken om te controleren op verborgen lijm of magneten.
Chand leidde India naar drie opeenvolgende olympische gouden medailles: in Amsterdam (1928), Los Angeles (1932) en als aanvoerder in Berlijn (1936). In twaalf olympische wedstrijden scoorde hij naar schatting 37 keer, waaronder acht treffers in de met 24-1 gewonnen partij tegen de Verenigde Staten en drie treffers in de met 8-1 gewonnen Berlijnse finale tegen Duitsland. Met zijn fabelachtige balcontrole en pioniersrol geldt hij onder sporthistorici wereldwijd als het allergrootste icoon van het internationale hockey. In India is zijn verjaardag, 29 augustus, zelfs uitgeroepen tot Nationale Sportdag.
Reageren