Kannibalisme, het eten van individuen van dezelfde soort, wordt vaak als gruwelijk beschouwd, maar komt in de natuur meer voor dan je zou denken. Meer dan 1.500 soorten vertonen dit gedrag, dat soms verrassende evolutionaire voordelen kan bieden. Dit zijn 10 dieren die kannibalistisch zijn.
Chimpansees
Chimpansees, die voornamelijk herbivoor zijn, jagen soms op andere dieren zoals apen en bosvarkens. Soms jagen zij echter verrassend genoeg ook op hun eigen soort, met name op pasgeboren jongen. Dit gebeurt vooral wanneer mannetjes denken dat zij niet de vader zijn, waardoor ze concurrenten willen uitschakelen en meer paringskansen bij de vrouwtjes willen creëren.
Leeuwen
Leeuwen vertonen een soortgelijk gedrag wanneer een nieuw mannetje de controle over een troep overneemt. Hij zal vaak de bestaande welpen doden, omdat hij geen middelen wil verspillen aan jongen die niet van hem zijn. Dit maakt sneller opnieuw paren met de vrouwtjes mogelijk. Soms gaat dit gepaard met kannibalisme.
Nijlpaarden
Ook nijlpaarden kunnen kannibalistisch gedrag vertonen, hoewel zij bekend staan als herbivoren. Dit gebeurt voornamelijk wanneer er een groot tekort aan voedsel is. Ze zijn soms zelfs gezien terwijl ze de lichamen van overleden volwassen soortgenoten eten.
Hamsters
Zelfs de schattige hamster is bekend om zijn kannibalistische neigingen. Moederhamsters kunnen hun eigen jongen opeten, vooral als ze een tekort aan belangrijke vitamines en mineralen ervaren. Dit is een grimmige maar effectieve oplossing voor extreme tekorten aan eten.
Krabspinnen
Krabspinnen tonen een uniek type kannibalisme waarbij het vrouwelijke dier zichzelf opoffert om haar nakomelingen te voeden. Dit fenomeen, bekend als matriphagie, is een strategie om te zorgen dat haar genen succesvol worden doorgegeven en komt voornamelijk voor bij insecten en spinnen.
Wormsalamanders
Wormsalamanders zijn een groep van amfibieën die een uniek soort kannibalisme vertonen, vergelijkbaar met matriphagie (de kinderen eten de moeder op).
Ze produceren een speciale laag van huid, rijk aan vet en voedingsstoffen, die hun jongen eraf scheuren en eten. Deze huid groeit elke drie dagen weer aan, wat de jongen helpt snel te groeien.
Reuzenpad
Kannibalisme komt ook voor tussen broers en zussen bij reuzenpadden, vooral onder de grotere kikkervisjes die pas uitgekomen jongere broertjes en zusjes opeten.
Dit gedrag is vooral waargenomen in Australië, waar reuzenpadden een invasieve soort zijn. Aangenomen wordt dat het kannibalisme een reactie is op de concurrentie binnen de soort om voedselbronnen, aangezien ze geen andere concurrenten hebben.
Interessant genoeg onthult het gedrag een geval van snelle evolutionaire aanpassing, aangezien Australische kikkervisjes veel sneller volwassen zijn geworden dan hun inheemse Zuid-Amerikaanse tegenhangers. Hierdoor verkleinen ze het risico dat ze een tussendoortje worden voor hun oudere broers en zussen, aangezien er alleen kleine kikkervisjes worden gegeten.
Bidspinkhanen
Een van de meest bekende voorbeelden van dierlijk kannibalisme is te vinden bij de bidspinkhaan, waar het vrouwtje vaak het mannetje eet direct na of zelfs tijdens de paring. Deze daad van ‘seksueel kannibalisme’ is bedoeld om de vruchtbaarheid van het vrouwtje te verhogen, aangezien vrouwtjes die zich hieraan overgeven doorgaans meer eieren produceren.
Zwarte weduwen
De zwarte weduwe, een van de dodelijkste spinnen, vertoont ook seksueel kannibalisme. Het vrouwtje verslindt vaak het veel kleinere mannetje, soms midden in de copulatie. Dit gedrag heeft de spin haar naam gegeven, waarbij de mannetjes soms actief deelnemen aan deze fatale daad, bekend als ‘copulatoire zelfmoord’.
IJsberen
In sommige gevallen kan kannibalisme opduiken of toenemen bij soorten die voorheen zelden kannibalistisch waren, als reactie op extreme verandering van de omgeving. Dit is helaas het geval bij sommige ijsberen.
Hoewel kannibalisme bij deze Arctische beren niet gebruikelijk is, zijn er de afgelopen jaren steeds meer gevallen van beer-op-beer aanvallen geregistreerd, waarbij de verliezer na de dood wordt opgegeten. Dit neemt toe door klimaatverandering, die hun normale voedselvoorziening en jachtactiviteiten beïnvloedt door het smelten van het zee-ijs.
