Overal ter wereld staan ze: monumenten van mislukte dromen, betonnen skeletten van projecten die nooit werden voltooid en complete steden waar nauwelijks iemand woont. Van luxe hotels die nooit een gast ontvingen tot luchthavens zonder vliegtuigen. Deze verlaten megaprojecten vertellen het verhaal van menselijke ambitie, economische crises, politieke ingrepen en catastrofale planningsfouten. Dit zijn tien van de meest fascinerende en duurste mislukkingen uit de recente bouwgeschiedenis.
10. Wonderland Pretpark – China
Locatie: Chenzhuang Village, nabij Beijing Status: Gesloopt in 2013
Het moest de Aziatische tegenhanger van Disneyland worden: een gigantisch sprookjesrijk verspreid over 120 hectare. Maar waar de bouw in de jaren negentig met grote ambities begon, eindigde het project al snel in een surrealistisch drama. Financiële tekorten en felle ruzies met lokale boeren over grondrechten trokken de stekker uit de droom, nog voordat de eerste bezoeker een kaartje kon kopen.
Wat overbleef was een spookachtig decor van half afgebouwde kastelen en kale achtbaanframes die uittorenden boven de maisvelden. Jarenlang was dit ‘Wonderland’ een bedevaartsoord voor urban explorers en een pijnlijk icoon van mislukte Chinese megaplanning. In 2013 maakte de overheid een definitief einde aan de vertoning en werd het volledige terrein gesloopt.
9. New South China Mall – China
Locatie: Dongguan, Guangdong Geschatte kosten: $1,3 miljard Status: Deels herontwikkeld, lange tijd vrijwel leeg
In 2005 opende in Dongguan een winkelcentrum van maar liefst 660.000 vierkante meter. Met replica’s van de Arc de Triomphe en Venetiaanse grachten waanden bezoekers zich in Europa, terwijl er ruimte was voor meer dan 2.300 winkels. Het was destijds de grootste mall ter wereld, een droom van marmer en beton.
De droom veranderde echter snel in een commerciële nachtmerrie. De locatie bleek een kapitale inschattingsfout: Dongguan was een industriestad waar de lokale bevolking simpelweg niet het budget had voor luxe shoppen. Jarenlang bleven de gangen leeg, wat de mall de lugubere bijnaam “The Dead Mall” opleverde.
8. Sathorn Unique Tower – Thailand
Locatie: Bangkok Status: Verlaten sinds 1997
De bouw van deze luxe woontoren was in 1997 al voor 80 procent gevorderd, totdat de Aziatische financiële crisis het project abrupt stillegde. Sindsdien torent het 49 verdiepingen hoge geraamte onafgewerkt boven de stad uit als een grimmig symbool van de economische klap.
Hoewel de toren officieel verboden terrein is, werd het een iconische plek voor urban explorers die de gevaarlijke klim naar de top aandurfden voor het uitzicht. Ondanks diverse plannen voor herontwikkeling staat het gebouw nog altijd leeg en herinnert het de inwoners dagelijks aan een droom die nooit werkelijkheid werd.
7. Yucca Mountain Nuclear Waste Repository – Verenigde Staten
Locatie: Nevada Kosten: Circa $15–38 miljard Status: Politiek stilgelegd
Naar schatting 17 miljard dollar werd er geïnvesteerd in wat de definitieve rustplaats voor het Amerikaanse kernafval had moeten worden. Decennialang werkten ingenieurs aan een complex netwerk van tunnels en infrastructuur diep in de bergen van Nevada. Ondanks deze gigantische uitgaven en jaren aan voorbereiding, heeft er nooit een gram nucleair materiaal de locatie bereikt.
De ondergang van het project was vooral politiek van aard. Na felle tegenstand vanuit de staat Nevada trok de federale overheid in 2011 de stekker uit de financiering.
Hoewel het officieel nooit volledig is geschrapt, ligt de bouw al jaren stil en blijft het radioactieve afval voorlopig verspreid over tijdelijke locaties in de Verenigde Staten.
6. Ciudad Real Central Airport – Spanje
Locatie: Castilië-La Mancha Geschatte kosten: €1,1 miljard Status: Gesloten, nu onderhouds- en opslaglocatie
Het moest dé nieuwe hub van Spanje worden: een privaat vliegveld met een landingsbaan voor de Airbus A380 en capaciteit voor tien miljoen reizigers. De opening in 2009 liep echter uit op een fiasco. De locatie lag veel te ver van Madrid en de beloofde hogesnelheidstrein kwam er nooit.
Na amper drie jaar ging het miljardenproject failliet. In 2018 werd het complex voor een schijntje van de bouwkosten verkocht. Tegenwoordig dient de luchthaven enkel nog als luxe parkeerplaats voor vliegtuigen die aan de grond moeten blijven.
5. Kangbashi (Ordos) – China
Locatie: Binnen-Mongolië Status: Langzaam bevolkt wordend
Kangbashi moest een hypermoderne metropool voor een miljoen inwoners worden. De realiteit was bizar: de stad bleef leeg. Met futuristische musea en brede boulevards, maar amper 30.000 inwoners, werd het in 2009 wereldberoemd als de grootste spookstad op aarde.
De overheid probeerde het tij te keren door topscholen te verplaatsen en huizenprijzen te verlagen. Dat hielp deels: inmiddels wonen er mensen, maar het blijft een schijntje vergeleken met het oorspronkelijke plan.
4. Forest City – Maleisië
Locatie: Johor Geplande kosten: $100 miljard Status: Grotendeels leeg
Forest City moest een futuristisch paradijs op kunstmatige eilanden worden, speciaal gebouwd voor rijke Chinese kopers. Van die ambitie is weinig over: slechts een fractie van de geplande eco-stad werd daadwerkelijk gerealiseerd door vastgoedreus Country Garden.
Politieke tegenwind en strenge kapitaalregels deden de vraag volledig instorten. Wat overblijft is een onwerkelijke spookstad: hypermodern, maar doodstil en grotendeels verlaten.
3. Torre David – Venezuela
Locatie: Caracas Status: Leeg sinds 2015
Wat in 1994 strandde als een half afgebouwde wolkenkrabber in het financieel centrum van Caracas, veranderde vanaf 2007 in een verticaal dorp. Honderden gezinnen kraakten het betonnen skelet en bouwden er hun eigen appartementen, winkels en zelfs een kerk, compleet zonder liften of veiligheidsglas. De populaire serie Homeland werd er opgenomen.
De overheid maakte een einde aan het sociale experiment: in 2014 werd het complex ontruimd. Sindsdien staat de kolos weer net zo leeg en stil bij als in de jaren negentig.
2. Naypyidaw – Myanmar
Locatie: Centraal Myanmar Status: Officiële hoofdstad, grotendeels leeg
Het is waarschijnlijk de enige plek ter wereld waar je op een twintigbaansweg kunt rijden zonder ook maar één tegenligger te zien. Toen Myanmar in 2006 plotseling van hoofdstad wisselde, werd Naypyidaw in recordtempo uit de grond gestampt. Alles is hier gigantisch: van de overheidsgebouwen tot de hotelzones, ontworpen voor miljoenen bewoners die er simpelweg niet zijn.
Hoewel er wel degelijk mensen wonen, voelt de stad vaak onwerkelijk desolaat aan. De enorme schaal staat in schril contrast met de stilte op straat.
1. Ryugyong Hotel – Noord-Korea
Locatie: Pyongyang Status: Onvoltooid, nooit geopend
Het is een van de meest bizarre bouwwerken op aarde: een 105 verdiepingen tellende piramide die de skyline van Pyongyang domineert. De bouw van het Ryugyong Hotel begon vol trots in 1987, maar eindigde in een blamage toen het geld in 1992 op was.
Hoewel de buitenkant in 2008 eindelijk werd voorzien van een laag spiegelend glas, is het vanbinnen nog altijd een spookhuis. Geen enkele gast heeft er ooit geslapen.
