Breng je een bezoek aan Cambodja? Dan mag Angkor Wat niet ontbreken op je reis. In het noorden van het land, vlak bij de stad Siem Reap, ligt een van de indrukwekkendste archeologische gebieden ter wereld. Tussen eeuwenoude tempels, dichtbegroeide jungle en mysterieuze ruïnes ontdek je de overblijfselen van het machtige Khmer-rijk.
Angkor Wat is niet alleen een architectonisch meesterwerk, maar ook een plek waar religie, geschiedenis en natuur op een unieke manier samenkomen. Benieuwd wat deze bijzondere plek zo speciaal maakt? Lees dan deze tien fascinerende weetjes over Angkor Wat.
1. Angkor Wat is het grootste religieuze gebouw ter wereld
Over de hele wereld vind je indrukwekkende kerken, moskeeën en tempels, maar geen enkel religieus gebouw is zo groot als Angkor Wat. Het centrale tempelcomplex beslaat ongeveer 1,6 vierkante kilometer en vormt het hart van het veel grotere archeologische gebied Angkor, dat ruim 400 vierkante kilometer beslaat. Ooit was dit zelfs een van de grootste steden ter wereld.
Vanwege zijn enorme historische, culturele en religieuze betekenis staat Angkor Wat sinds 1992 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Jaarlijks trekken miljoenen bezoekers naar Cambodja om de indrukwekkende torens, uitgestrekte galerijen en verfijnde reliëfs met eigen ogen te bewonderen.
2. Het gebouw staat op de vlag van Cambodja
Angkor Wat is hét nationale symbool van Cambodja prijkt prominent in het midden van de huidige vlag. Ook op verschillende historische versies van de Cambodjaanse vlag was de beroemde tempel al afgebeeld. De tempel staat symbool voor trots, nationale eenheid en het rijke verleden van het Khmer-rijk. Je komt Angkor Wat daarom niet alleen tegen op de vlag, maar ook op bankbiljetten, munten, postzegels en talloze officiële documenten.
3. De naam betekent ’tempelstad’
De naam Angkor Wat is afkomstig uit het Khmer, de officiële taal van Cambodja. Het woord ‘Angkor’ betekent ‘stad’ of ‘hoofdstad’, terwijl ‘Wat’ ’tempel’ of ‘klooster’ betekent. Samen kun je de naam vrij vertalen als ’tempelstad’. Oorspronkelijk stond het complex bekend als Vrah Vishnuloka, wat ‘de heilige verblijfplaats van Vishnu’ betekent.
4. Het complex werd gebruikt door twee religies
Angkor Wat werd in de twaalfde eeuw gebouwd in opdracht van koning Suryavarman II als hindoeïstische tempel ter ere van de god Vishnu. Dat is bijzonder, want veel andere Khmer-tempels uit dezelfde periode waren juist gewijd aan Shiva.
Vanaf de dertiende eeuw veranderde het complex geleidelijk in een boeddhistisch heiligdom. Die overgang verliep zonder grote verbouwingen, waardoor je vandaag de dag nog steeds zowel hindoeïstische als boeddhistische invloeden terugziet. Tot op de dag van vandaag wordt Angkor Wat nog gebruikt door boeddhistische monniken en pelgrims.
5. Het werd gebouwd als symbool voor de berg Meru
Volgens de hindoeïstische mythologie vormt de berg Meru het middelpunt van het universum en de woonplaats van de belangrijkste goden. De complete architectuur van Angkor Wat is gebaseerd op deze heilige berg. De vijf centrale torens stellen de vijf toppen van Meru voor.
Ook de enorme gracht rondom het tempelcomplex heeft een symbolische betekenis. Deze vertegenwoordigt de oceaan die volgens de hindoeïstische kosmologie de berg Meru omringt.
6. Het complex is georiënteerd op het westen
Vrijwel alle hindoeïstische tempels zijn gebouwd met de hoofdingang op het oosten, de richting van de opkomende zon. Angkor Wat vormt daarop een opvallende uitzondering, want de tempel is juist op het westen gericht. Historici vermoeden dat dit verband houdt met koning Suryavarman II, voor wie de tempel mogelijk ook als graftempel diende. Een andere theorie is dat de westelijke oriëntatie samenhangt met Vishnu, de god aan wie de tempel oorspronkelijk was gewijd.
7. Ta Prohm werd wereldberoemd dankzij Tomb Raider
Naast de gigantische hoofdtempel zijn er tientallen grote en kleine tempels. Een van de spectaculairste is Ta Prohm, waar enorme zijdekatoenbomen en wurgvijgen zich met hun wortels dwars door de eeuwenoude muren hebben gewrongen.
Juist deze mysterieuze combinatie van natuur en architectuur maakte Ta Prohm wereldberoemd. De tempel speelde een belangrijke rol in de film Tomb Raider uit 2001 met Angelina Jolie, waarna hij uitgroeide tot een van de meest gefotografeerde plekken van Cambodja.
8. Er werd meer dan vijf miljard kilo zandsteen gebruikt
Voor de bouw van Angkor Wat waren gigantische hoeveelheden bouwmateriaal nodig. Historici schatten dat er meer dan vijf miljard kilo zandsteen werd verwerkt. De enorme blokken werden gewonnen in het Phnom Kulen-gebergte, ruim vijftig kilometer verderop.
Via een ingenieus netwerk van rivieren en kunstmatige kanalen vervoerden arbeiders de zware stenen naar de bouwplaats. Ondanks het ontbreken van moderne machines slaagden de bouwers erin om een van de grootste religieuze bouwwerken uit de wereldgeschiedenis te realiseren.
9. Henri Mouhot maakte Angkor Wat wereldberoemd
Hoewel Portugese en Spaanse missionarissen Angkor Wat al in de zestiende eeuw beschreven, was het de Franse natuuronderzoeker Henri Mouhot die het tempelcomplex in Europa wereldberoemd maakte. Tijdens zijn reis door Zuidoost-Azië bezocht hij Angkor en was diep onder de indruk van de indrukwekkende architectuur.
Zijn reisverslagen werden in 1863 gepubliceerd en maakten wereldwijd veel indruk. Mouhot schreef dat Angkor Wat “grootser is dan alles wat ons door Griekenland of Rome is nagelaten”. Zijn verhalen wakkerden de belangstelling van archeologen en ontdekkingsreizigers verder aan, waardoor Angkor uiteindelijk internationale bekendheid kreeg.
10. De ondergang van het machtige Angkor-rijk
Rond de vijftiende eeuw verloor Angkor zijn positie als hoofdstad van het Khmer-rijk. Lange tijd werd gedacht dat één grote oorlog hiervoor verantwoordelijk was, maar modern onderzoek laat zien dat de werkelijkheid veel ingewikkelder was.
Waarschijnlijk zorgde een combinatie van oorlogen met het koninkrijk Ayutthaya, politieke veranderingen, langdurige droogtes, hevige overstromingen en problemen met het geavanceerde waterbeheersysteem voor de geleidelijke neergang van de stad. Angkor Wat zelf bleef echter een belangrijk religieus centrum en werd nooit volledig verlaten. Dankzij die voortdurende religieuze functie is het indrukwekkende tempelcomplex tot op de dag van vandaag uitzonderlijk goed bewaard gebleven.
