Top 10 Pijnlijkste Insectenbeten

De beet van de kogelmier wordt in de media weleens omschreven als de ergste pijn ter wereld. Een bekend voorbeeld is de Australische presentator Hamish Blake, die in 2014 tijdens een tv-reis door Zuid-Amerika meedeed aan een overgangsritueel bij de Sateré-Mawé, een volk in het Amazonegebied van Brazilië. Jonge stamleden steken daarbij hun handen in handschoenen vol kogelmieren om te bewijzen dat ze een volwassen krijger zijn geworden. Blake hield het slechts enkele seconden vol voordat hij schreeuwend, zwetend en trillend afhaakte, en belandde uiteindelijk in het ziekenhuis. We verklappen alvast dat de kogelmier ook in deze lijst op de eerste plaats staat.

Entomoloog Justin Schmidt van de Universiteit van Arizona ging voor de wetenschap nog verder dan Blake. Hij liet zich in de loop van zijn carrière door meer dan 150 verschillende insectensoorten steken om een pijnschaal op te stellen, de zogeheten Schmidt Sting Pain Index. Schmidt overleed in 2023 aan de gevolgen van de ziekte van Parkinson, maar zijn schaal geldt nog altijd als wereldwijde standaard. De index loopt van 0, nauwelijks voelbaar, tot 4, voor de meest ondraaglijke pijn die een insectensteek kan veroorzaken.

10. Halictidae

Op de onderste plaats van de schaal staat de zweetbij, met een score van 1.0. De pijn is licht en verdwijnt vrijwel meteen. Schmidt omschreef het gevoel als een enkel piepklein vonkje dat een haartje op je arm wegschroeit, meer irritatie dan echte pijn.

9. Vuurmier

De vuurmier scoort 1.2 en de pijn houdt twee tot vijf minuten aan. Het voelt aan als een plotselinge, felle prik, vergelijkbaar met de schok die je krijgt van statische elektriciteit na het lopen over een hoogpolig tapijt, maar dan iets scherper.

8. Acacia-mier

Met een score van 1.8 doet de acacia-mier al flink meer pijn, die vier tot zes minuten aanhoudt. Schmidt beschreef het als een scherpe, doordringende steek, alsof er met kracht een nietje in je wang wordt geschoten.

7. Kaalhoofdige hoornaar

Deze Noord-Amerikaanse hoornaar scoort een 2.0 en de pijn duurt drie tot vier minuten. De sensatie is vol en krakend, te vergelijken met een hand die klem komt te zitten tussen een zware draaideur.

6. Limonadewesp

Ook de limonadewesp, in Nederland bekend als de gewone wesp, komt uit op een 2.0, met een pijnduur van vier tot tien minuten. De steek voelt heet en bijtend aan, alsof iemand een brandende sigaar op je tong uitdrukt.

5. Honingbij

De steek van de honingbij geldt als het referentiepunt van de hele schaal en scoort eveneens 2.0, met een duur van vier tot tien minuten. Het is de klassieke, brandende pijn van een gloeiende luciferkop die kort op de huid blijft nasmeulen.

4. Rode oogstmier

Bij de rode oogstmier loopt de score op naar 3.0, en de pijn kan verrassend lang aanhouden: van een uur tot wel acht uur. Schmidt vergeleek het met een boor die zonder verdoving een diep ingegroeide teennagel probeert te verwijderen.

3. Papierwesp

De papierwesp scoort eveneens 3.0, met een pijnduur van vijf tot vijftien minuten. De steek voelt bijtend en brandend aan, met een nasmaak die Schmidt vergeleek met zoutzuur dat in een verse snijwond wordt gegoten.

2. Tarantuladoder (Tarantula hawk)

Deze wesp, die tarantula’s als gastheer voor haar larven gebruikt, scoort een volle 4.0. De pijn duurt slechts zo’n drie minuten, maar voelt door de intensiteit als uren. Schmidt omschreef het als verblindend en elektrisch: alsof een ingeschakelde föhn in je volle badkuip valt terwijl je erin zit.

1. Kogelmier

Bovenaan staat, zoals verwacht, de kogelmier, met een score van 4.0+ en een pijnduur van maar liefst twaalf tot vierentwintig uur. Schmidt noemde het pure, verblindende pijn en vergeleek het met lopen over gloeiende houtskool terwijl een acht centimeter lange, roestige spijker diep in je hiel is gedreven. Precies deze steek is het waar de Sateré-Mawé hun jonge mannen mee op de proef stellen, en het is deze steek die Hamish Blake in het ziekenhuis deed belanden.

Wat deze lijst vooral laat zien, is hoe subjectief pijn is en hoe ver iemand bereid is te gaan om dat te onderzoeken. Schmidt bouwde zijn hele wetenschappelijke reputatie op het letterlijk aan den lijve ondervinden van wat hij beschreef, en dankzij hem weten we nu precies welk insect je het beste kunt vermijden.