Snelwegen – we scheuren er elke dag overheen, klagend in de file of zingend met de radio aan. Maar ooit waren ze revolutinair. In de jaren ’30 verschenen de eerste moderne wegen die speciaal voor auto’s werden ontworpen, compleet met gescheiden rijbanen en ongelijkvloerse kruisingen. Een visionair begin van een netwerk dat nu ons hele land doorkruist. In dit overzicht nemen we je mee langs de oudste stukken snelweg in Nederland.
1. A12 – Den Haag – Voorburg (1937)
In 1937 werd het eerste officiële snelwegtraject van Nederland geopend: een kort stuk tussen Den Haag en Voorburg. Met gescheiden rijbanen en geen kruisingen was dit de eerste weg die voldeed aan het ‘autoweg-ideaal’. Een pioniersproject dat vandaag nog altijd in gebruik is, als onderdeel van de A12.
2. A13 – Delft-Noord – Delft-Zuid (1938)
Een jaar later volgde het beroemde stukje A13 tussen Delft-Noord en Delft-Zuid. Vaak wordt dit ten onrechte als eerste snelweg genoemd, maar het kwam dus ná de A12 bij Den Haag. Toch was het een technisch hoogstandje: strak asfalt, gescheiden rijbanen, en bedoeld voor snelheid. Nederland kreeg de smaak te pakken.
3. A4 / A44 – Amsterdam – Sassenheim via Burgerveen (1938)
In hetzelfde jaar werd ook de route van Amsterdam via Schiphol en Burgerveen naar Sassenheim opengesteld. Nu bekend als A4 en A44. Deze weg was bedoeld om doorgaand verkeer los te trekken van het lokale verkeer in de Bollenstreek. Modern verkeer dwars door klassiek landschap – een voorbode van de toekomst.
4. A2 – Utrecht – Vianen (1938)
In 1938 werd ook de voorloper van de A2 geopend: een stuk tussen Utrecht en Vianen. Het liep over het iconische verkeersplein Oudenrijn en werd al snel belangrijk voor het noord-zuidverkeer. Hoewel dit traject aanvankelijk geen volwaardige snelweg was, groeide het snel uit tot ruggengraat van het netwerk.
5. A16 – IJsselmonde – Zwijndrecht (1939)
In 1939 werd het traject tussen Rotterdam-IJsselmonde en Zwijndrecht voltooid. De eerste rijbaan lag er al in 1934, maar met de tweede rijbaan werd het pas echt een snelweg. Dit stuk ligt deels langs oude Romeinse routes, wat het letterlijk een weg van alle tijden maakt.
6. A15 – Ridderkerk – Papendrecht (1939)
Ook in 1939 verscheen de voorloper van de A15, toen nog genummerd als N96. Deze oost-westroute was aanvankelijk bedoeld als regionale verbinding, maar groeide later uit tot een cruciale goederencorridor van de Rotterdamse haven richting het oosten.
7. A12 – Houten – Bunnik (1941)
Zelfs tijdens de oorlog ging de aanleg van snelwegen door. In 1941 werd de A12 verlengd van Houten naar Bunnik. Het traject werd ontworpen met militaire efficiëntie, maar bleek vooral een investering in de toekomst van mobiliteit in Midden-Nederland.
8. A325 (toen A52) – Arnhem – Nijmegen (1953)
Na de oorlog begon de grote wederopbouw. In 1953 werd het traject tussen Arnhem en Nijmegen geopend. Destijds heette het de A52, nu is het de A325. Deze route verbindt twee belangrijke steden en heeft sindsdien nauwelijks van loop veranderd.
9. A12 – Bunnik – Veenendaal (1953)
In datzelfde wederopbouwjaar werd de A12 verder oostwaarts verlengd tot aan Veenendaal. De A12 groeide zo uit tot een van de belangrijkste oost-westverbindingen van het land, en ontsloot regio’s die tot dan toe slecht bereikbaar waren per auto.
10. A2 – Amsterdam – Utrecht (1954)
Ondertussen een van de bekendste stukjes snelweg van Nederland, de A2 tussen Amsterdam en Utrecht werd in 1954 geopend. Tegenwoordig is het een brede, moderne autosnelweg met spitsstroken en matrixborden. Maar ooit was het gewoon een tweebaansweg door open weilanden.
