De geschiedenis van de onderzeeboot beslaat inmiddels zo’n 160 jaar, van de primitieve vaartuigen tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog tot de nucleaire reuzen van vandaag. De moderne onderzeeboot is een technisch meesterwerk, mede dankzij de innovaties van John Philip Holland eind 19e eeuw. Waar de Duitse U-boten in de wereldoorlogen nog op diesel en batterijen vertrouwden, varen de grootste exemplaren tegenwoordig vrijwel onbeperkt dankzij kernenergie. Om de grootte te bepalen, kijken we naar de waterverplaatsing onder water (submerged displacement), uitgedrukt in ton.
10. Yasen-klasse (Project 885)
De Yasen-klasse vertegenwoordigt de nieuwste generatie Russische aanvalsonderzeeërs. Deze multifunctionele vaartuigen zijn 139 meter lang en hebben een waterverplaatsing van 13.800 ton. Ze zijn ontworpen om extreem stil te zijn en zijn bewapend met een breed arsenaal aan kruisraketten, waaronder de beruchte Zirkon-hypersone raketten. De romp van laag-magnetisch staal en de geavanceerde kernreactor maken dit een van de gevaarlijkste jagers in de diepzee.
9. Akula-klasse (Project 971 Shchuka-B)
De Akula-klasse (niet te verwarren met de Russische naam voor de Typhoon) heeft eveneens een waterverplaatsing van circa 13.800 ton. Deze boten met hun kenmerkende dubbele romp zijn 110 meter lang en staan bekend om hun vermogen om kruisraketten en torpedo’s af te vuren vanuit acht torpedobuizen. Hoewel het ontwerp uit de jaren 80 stamt, blijven de gemoderniseerde versies in dienst bij de Russische marine vanwege hun bewezen betrouwbaarheid en vuurkracht.
8. Le Triomphant-klasse
Frankrijk houdt zijn eigen nucleaire afschrikking in stand met de Le Triomphant-klasse. Deze vier onderzeeërs hebben een waterverplaatsing van 14.335 ton en zijn 138 meter lang. Om onzichtbaar te blijven, is de romp bekleed met speciale akoestische tegels die sonargolven absorberen. Elke boot draagt zestien ballistische raketten met nucleaire koppen, waardoor ze een cruciale rol spelen in de Franse defensiestrategie.
7. Vanguard-klasse
https://www.youtube.com/watch?v=4k4WA–t5hMDe Britse Royal Navy vertrouwt op de Vanguard-klasse voor haar nucleaire taken. Met een waterverplaatsing van 15.900 ton en een lengte van 150 meter zijn dit de grootste onderzeeërs die ooit in het Verenigd Koninkrijk zijn gebouwd. Dankzij hun Rolls-Royce kernreactor kunnen ze decennialang varen zonder bij te tanken. Ze zijn uitgerust met Trident II-raketten en opereren vanuit hun basis in Schotland.
6. Delta IV-klasse (Project 667BDRM Delfin)
De Delta-klasse is al decennia de ruggengraat van de Russische strategische vloot. De Delta IV is de grootste variant met een waterverplaatsing van 18.200 ton en een lengte van 167 meter. Hoewel ze langzaam worden vervangen door de Borei-klasse, zijn er nog steeds exemplaren actief. Ze kunnen zestien ballistische raketten vervoeren en zijn ontworpen om maandenlang onder het arctische ijs te patrouilleren.
5. Ohio-klasse
De grootste onderzeeërs van de Verenigde Staten behoren tot de Ohio-klasse. Deze reuzen hebben een waterverplaatsing van 18.750 ton en zijn 170 meter lang. Er zijn er achttien gebouwd: veertien dragen ballistische raketten (SSBN) en vier zijn omgebouwd om 154 Tomahawk-kruisraketten te vervoeren (SSGN). Ze vormen de belangrijkste pijler van de Amerikaanse nucleaire drie-eenheid en staan bekend om hun enorme betrouwbaarheid.
4. Oscar II-klasse (Project 949A Antey)
De Oscar II-klasse is een Russische legende, vooral bekend (en berucht) door de tragedie met de Koersk. Met een waterverplaatsing van 19.400 ton zijn deze boten fors groter dan de Amerikaanse Ohio’s. Ze zijn 155 meter lang en specifiek ontworpen om Amerikaanse vliegdekschepen uit te schakelen met 24 massieve P-700 Granit-raketten. Hun enorme breedte is nodig om deze raketten in schuine lanceerbuizen buiten de drukromp te herbergen.
3. Borei-klasse (Project 955)
De Borei-klasse is de modernste klasse strategische onderzeeërs van Rusland en de directe opvolger van de Delta- en Typhoon-klassen. Ze hebben een waterverplaatsing van 24.000 ton en zijn 170 meter lang. Deze boten zijn uitgerust met zestien Bulava-kernraketten. Dankzij een hydrodynamisch ontwerp en een pump-jet aandrijving zijn ze aanzienlijk stiller dan hun voorgangers.
2. Belgorod (K-329)
De K-329 Belgorod is momenteel de langste operationele onderzeeër ter wereld (184 meter). Hoewel gebaseerd op een verlengde Oscar II-romp, is dit een klasse apart. Met een geschatte waterverplaatsing van circa 30.000 ton dient het als moederschip voor diepzee-onderzeeërs en als platform voor de Poseidon: een nucleair aangedreven ‘super-torpedo’ met een onbeperkt bereik.
1. Typhoon-klasse (Project 941 Akula)
De absolute recordhouder blijft de Russische Typhoon-klasse. Met een waterverplaatsing van maar liefst 48.000 ton onder water is dit vaartuig twee keer zo zwaar als de nummer drie. Deze giganten zijn 175 meter lang en 23 meter breed. Hoewel de laatste actieve Typhoon, de Dmitriy Donskoy, in 2023 officieel uit dienst is getreden, blijft dit het grootste onderwater-object ooit door mensenhanden gebouwd.
BONUS: De Titanen van de Toekomst
De wapenwedloop onder water stopt nooit. Terwijl de oude reuzen met pensioen gaan, staan er nieuwe zwaargewichten op de tekentafel die deze lijst binnenkort zullen veranderen:
- Columbia-klasse (VS): De vervanger van de Ohio-klasse is momenteel in aanbouw. Met een geplande waterverplaatsing van circa 20.800 ton zal dit het grootste onderzeebootproject in de geschiedenis van de Amerikaanse marine zijn. Ze worden ontworpen om maar liefst 42 jaar mee te gaan zonder ooit brandstof te hoeven wisselen.
- Dreadnought-klasse (VK): De opvolger van de Britse Vanguard-klasse. Deze schepen zullen rond de 17.250 ton wegen. Ze worden niet alleen groter, maar krijgen ook geavanceerde stealth-technologieën en een nieuw type kernreactor.
- Project Arktur (Rusland): Rusland heeft al concepten getoond voor de ‘Arktur’, een futuristisch ontwerp met een hoekige romp om sonar af te buigen. Hoewel de exacte tonnage nog geheim is, suggereert het ontwerp een enorme waterverplaatsing, specifiek voor operaties in het Noordpoolgebied.
Bekijk ook het lijstje van Grootste vliegdekschepen en de grootste oorlogsschepen
