Zeus mag dan de koning van de goden zijn, een rolmodel was hij zeker niet. Hij was een cocktail van absolute macht, ongekende lust en een nogal wreed gevoel voor rechtvaardigheid. In de Griekse mythologie is hij de man die alles naar zijn hand zet, of dat nu met bliksemschichten, bizarre gedaanteverwisselingen of ronduit gemene listen is.
Zijn morele kompas was vaak ver te zoeken. Van het verzwelgen van zijn echtgenotes tot het bedenken van straffen die tot in de eeuwigheid duren: Zeus deed dingen waar je nekharen van overeind gaan staan. Hier zijn de tien meest bizarre en beruchte daden van de oppergod.
1. Hij trouwde met zijn eigen zus
In de wereld van de Griekse goden was de stamboom nogal eens een cirkel. Zeus en Hera waren allebei kinderen van de Titanen Cronus en Rhea. Dat ze broer en zus waren, hield Zeus niet tegen om haar tot zijn officiële koningin te maken. Voor de oude Grieken was dit overigens minder vreemd dan voor ons; zij zagen de goden als een aparte klasse waarbij menselijke regels over incest niet van toepassing waren. Toch blijft het een bizar startpunt voor een huwelijk dat bol stond van het bedrog.
2. De eindeloze marteling van Prometheus
Toen de Titaan Prometheus het vuur van de goden stal om het aan de mensen te geven, kende de woede van Zeus geen grenzen. Hij vond dat de mensheid te machtig werd en Prometheus moest boeten voor zijn ongehoorzaamheid. Zeus liet hem aan een rots in de Kaukasus ketenen. Elke dag kwam een adelaar langs om de lever van de onsterfelijke Titaan uit te pikken. Omdat Prometheus niet dood kon gaan, groeide zijn lever elke nacht weer aan, waarna de adelaar de volgende ochtend doodleuk opnieuw begon. Een cyclus van pijn die eeuwenlang doorging.
3. Zeus veranderde Metis in een vlieg en at haar op
Vóór Hera was Zeus samen met de Titanide Metis. Er werd echter voorspeld dat zij een zoon zou baren die machtiger zou zijn dan Zeus zelf. Om te voorkomen dat hij van zijn troon gestoten zou worden, bedacht Zeus een list. Hij daagde de gedaanteverwisselaar Metis uit om in een kleine vlieg te veranderen. Zodra ze dat deed, slikte hij haar in één hap door. Wat hij niet wist, was dat ze al zwanger was van Athena. De godin van de wijsheid groeide uiteindelijk in zijn hoofd en moest er later met een bijl uit worden gehakt.
4. Het bedrog van Callisto
Callisto was een nimf die gezworen had maagd te blijven als volgeling van Artemis. Zeus liet zijn oog op haar vallen en besloot dat een ‘nee’ niet telde. Om haar te benaderen, nam hij de gedaante aan van haar eigen meesteres, Artemis. Callisto dacht dat ze tijd doorbracht met haar godin, tot Zeus zijn ware identiteit onthulde en haar overmeesterde. Toen haar zwangerschap uitkwam, werd ze door de woedende Artemis (of volgens anderen door Hera) veranderd in een beer. Zeus plaatste haar later als sterrenbeeld aan de hemel: de Grote Beer.
5. Zeus veranderde in een wolk om Io te verleiden
Toen de prinses Io zijn avances bleef afwijzen, besloot Zeus een creatieve weg in te slaan. Hij hulde zichzelf in een dikke, donkere wolk om haar te isoleren en ongemerkt zijn gang te gaan. Natuurlijk rook Hera onraad. Om Io te beschermen (of eigenlijk om zichzelf te redden), veranderde Zeus het meisje razendsnel in een witte koe. Hera trapte er niet in en eiste de koe op. Ze liet Io bewaken door de honderdogige reus Argus, waardoor de arme prinses een leven als opgejaagd vee moest leiden.
6. De doos van Pandora als wraakactie
Zeus wilde de mensheid straffen voor het stelen van het vuur door Prometheus. Zijn oplossing was de creatie van de eerste vrouw: Pandora. Hij gaf haar een doos (eigenlijk een kruik) mee en drukte haar op het hart deze nooit te openen. Tegelijkertijd gaf hij haar een onbedwingbare nieuwsgierigheid. Zoals hij al had voorzien, opende Pandora de doos, waardoor alle ellende, ziekte en pijn de wereld in stroomden. Alleen de hoop bleef achter op de bodem. Het was Zeus’ manier om te zeggen dat mensen nooit meer een zorgeloos leven zouden leiden.
7. De grote overstroming
Op een gegeven moment was Zeus klaar met de verdorvenheid van de mensen. Hij besloot de hele wereldbevolking simpelweg uit te roeien met een zondvloed. Samen met Poseidon liet hij de zeespiegel zo hard stijgen dat bijna alles en iedereen verdronk. Slechts twee mensen, Deucalion en zijn vrouw Pyrrha, overleefden in een soort ark. Zeus liet het water pas zakken nadat zij hem een offer brachten. Om de aarde weer te bevolken, moesten ze stenen over hun schouders gooien, die vervolgens in mensen veranderden.
8. De ontvoering van Europa als witte stier
De prinses Europa was aan het spelen op het strand toen er een prachtige, tamme witte stier uit de zee kwam lopen. Ze was zo gecharmeerd van het dier dat ze op zijn rug klom. Dat was precies waar Zeus op wachtte. Hij denderde de zee in en zwom helemaal naar Kreta met Europa op zijn rug. Daar onthulde hij wie hij was en dwong haar tot een relatie. Dit verhaal is de reden waarom ons continent Europa heet; zij werd de eerste koningin van Kreta en moeder van koning Minos.
9. De gouden regen bij Danae
Koning Acrisius had zijn dochter Danae opgesloten in een bronzen toren (of ondergrondse kamer) omdat een profetie zei dat haar zoon hem zou doden. Zeus liet zich niet tegenhouden door een beetje brons en veranderde zichzelf in een regen van puur goud. Hij sijpelde door het dak naar binnen en bevruchtte haar. Uit deze bizarre ontmoeting werd de held Perseus geboren. De koning probeerde hen later in een kist in zee te gooien, maar zoals altijd trok Zeus aan de langste eind.
10. Hij deed zich voor als de man van Alcmene
Zeus wilde een held verwekken die machtiger was dan alle anderen: Hercules. Daarvoor had hij Alcmene op het oog. Terwijl haar echtgenoot Amphitryon weg was om te vechten in een oorlog, nam Zeus zijn gedaante aan. Hij overtuigde haar dat hij haar man was en zorgde ervoor dat hun nacht drie dagen lang duurde door de zon te verbieden op te gaan. Toen de echte echtgenoot de volgende dag thuiskwam, was de verwarring compleet. Dit bedrog verwoestte het leven van Alcmene, die de rest van haar dagen werd achtervolgd door de jaloezie van Hera.
