Turnen is veel meer dan alleen een sport; het is de kunst van het vliegen. Het vraagt om een combinatie van brute kracht, uiterste elegantie en een dosis lef waar de gemiddelde sterveling alleen maar van kan dromen.
Wie waren de absolute grootmeesters die de sport voorgoed veranderden? Van de onbetwiste koningin van nu tot de oorlogshelden van vroeger: dit zijn de 10 legendes die de grenzen van het menselijk lichaam verlegden.
1. Simone Biles (VS) – De onbetwiste GOAT
Vergeet alles wat je denkt te weten over de zwaartekracht. Simone Biles tart werkelijk elke natuurwet. Met meer dan 40 Olympische en WK-medailles op haar schoorsteenmantel is ze niet alleen de beste turnster ooit, ze turnt simpelweg in een compleet andere competitie dan de rest.
Ze heeft meerdere bewegingen op haar naam staan die zo bizar moeilijk en gevaarlijk zijn, dat de jury ze soms expres lager waardeert. Dit doen ze om te voorkomen dat andere turnsters hun nek breken als ze het proberen na te doen. Na haar mentale strijd in Tokio vocht ze zich in Parijs 2024 keihard terug naar de top. Ze is het ultieme bewijs van fysieke én mentale oerkracht.
2. Nadia Comăneci (Roemenië) – De vrouw die het scorebord sloopte
In 1976 deed de toen 14-jarige Nadia iets wat iedereen voor onmogelijk hield. Ze turnde zo perfect tijdens de Olympische Spelen in Montreal, dat de jury geen andere keus had dan een ‘Perfect 10’ te geven.
Het probleem was alleen dat het elektronische scorebord daar technisch niet op was gebouwd; het gaf een “1.00” aan omdat een 10 niet paste. Nadia zette de sportwereld op zijn kop. Ze was technisch perfect, maar had ook een uitstraling die turnen veranderde van een stoffige discipline in een wereldwijde tv-hit.
3. Sawao Kato (Japan) – De goudmachine
Als je puur naar de gouden oogst bij de mannen kijkt, dan is Sawao Kato de beste turner van allemaal. In de jaren ’60 en ’70 verzamelde hij maar liefst 12 medailles, waarvan er 8 van goud waren.
Zijn geheim was een ijzeren mentale onverzettelijkheid. Kato was de belichaming van de Japanse discipline. Hij maakte vrijwel nooit fouten en was op elk toestel even sterk. Waar de concurrentie bezweek onder de enorme druk, leek Kato alleen maar beter te worden. Een stille kracht die jarenlang onverslaanbaar was.
4. Larisa Latynina (Sovjet-Unie) – De ‘Grand Old Lady’
Voordat Michael Phelps het zwembad in dook en alle records verbrak, was Larisa Latynina de meest succesvolle olympiër aller tijden. Met 18 Olympische medailles domineerde ze de sport bijna twintig jaar lang.
Ze was een unieke verschijning die de sierlijkheid van een ballerina combineerde met de kracht van een topsporter. Een leuk detail: zelfs toen ze vier maanden zwanger was, won ze nog ‘gewoon’ goud op het WK. Zij zette de standaard voor de jarenlange dominantie van de Sovjet-Unie in het turnen.
5. Nikolai Andrianov (Sovjet-Unie) – Het krachtmens
In de jaren ’70 was er bij de mannen maar één echte favoriet: Nikolai Andrianov. Met 15 Olympische medailles was hij lange tijd de meest gedecoreerde mannelijke turner ooit.
Andrianov was een echte vernieuwer in de sport. Hij introduceerde acrobatische sprongen die veel explosiever en risicovoller waren dan wat het publiek tot dan toe gewend was. Mede door hem is turnen veranderd in de spectaculaire krachtsport die het vandaag de dag nog steeds is.
6. Kohei Uchimura (Japan) – King Kohei
Zijn bijnaam is niet voor niets “King Kohei”. Als je aan pure perfectie denkt, dan denk je aan Uchimura. Hij presteerde iets wat kenners voor onmogelijk hielden: hij werd zes keer op rij wereldkampioen op de meerkamp.
Waar anderen vaak uitblinken op één specifiek toestel, beheerste Uchimura ze allemaal tot in de kleinste details. Zijn landingen waren legendarisch; hij kwam neer en verroerde geen millimeter meer. Voor veel volgers is hij de beste mannelijke turner die ooit op deze planeet heeft rondgelopen.
7. Vera Caslavska (Tsjecho-Slowakije) – De heldin van het verzet
Vera Caslavska was niet alleen een fantastische turnster met 7 gouden medailles, ze was bovenal een politiek symbool. In 1968, kort na de inval van de Sovjet-Unie in haar land, won ze goud op de Spelen in Mexico.
Toen het Sovjet-volkslied werd gespeeld op het podium, boog ze uit protest haar hoofd en keek ze weg. Dit krachtige, stille gebaar werd door de hele wereld gezien. Ze werd een nationale heldin, maar werd door het regime jarenlang dwarsgezeten. Ze was een vrouw met een ruggengraat van staal.
8. Viktor Tsjoekarin (Sovjet-Unie) – De man die de dood versloeg
Het levensverhaal van Tsjoekarin is zo bizar dat het wel een filmscript lijkt. Voordat hij zijn medailles won, vocht hij in de Tweede Wereldoorlog. Hij werd gevangengenomen en overleefde maar liefst 17 verschillende concentratiekampen.
Toen hij in 1945 eindelijk thuiskwam, woog hij nog maar 40 kilo en herkende zijn eigen moeder hem bijna niet meer. Dat deze man zich daarna wist op te trainen tot een Olympisch kampioen met 11 medailles, is zonder twijfel een van de grootste wonderen uit de sportgeschiedenis.
9. Vitaly Scherbo (Belarus) – De onmogelijke zesklapper
Tijdens de Spelen in Barcelona in 1992 deed Vitaly Scherbo iets wat we waarschijnlijk nooit meer gaan zien. In één enkele Olympische Spelen won hij maar liefst zes gouden medailles.
Vier van die medailles won hij zelfs op één en dezelfde dag. Scherbo was een fenomeen met een tikkeltje arrogante uitstraling, maar hij maakte het altijd waar. Zijn techniek was zo verfijnd dat hij nauwelijks leek te zweten tijdens zijn oefeningen. Het was de meest dominante prestatie op één toernooi ooit.
10. Olga Korbut (Sovjet-Unie) – De verboden moves
De “Mus uit Minsk” stal in 1972 wereldwijd de harten van het publiek. Ze was klein, kwetsbaar en durfde sprongen aan die niemand anders voor mogelijk hield.
Ze introduceerde de inmiddels legendarische ‘Korbut Flip’ op de brug met ongelijke leggers: een achterwaartse salto vanuit stand op de hoge ligger. Het publiek ging uit zijn dak, maar de jury vond het levensgevaarlijk. Tegenwoordig is deze beweging zelfs officieel verboden omdat het risico te groot is. Olga veranderde turnen voorgoed van een soort ballet in spectaculaire acrobatiek.
