Het Sranantongo ontstond ooit op de plantages als een mengelmoes van Engels, Nederlands en Afrikaanse talen. Die geschiedenis hoor je direct terug in het kleurrijke vocabulaire aan verwensingen. Veel van deze scheldwoorden hoor je tegenwoordig op elke Nederlandse straathoek (vaak zonder dat de gebruiker de echte lading begrijpt).
10. Dyugu
Als je iemand een Dyugu noem je hem een domkop of een oen. De term is kort en krachtig (zoals veel woorden in het Sranantongo eigenlijk zijn). Je gebruikt het bij een kleine blunder en de ander begrijpt direct dat hij een domme actie heeft begaan.
9. Skoiru
Skoiru is bedoeld voor de mensen die structureel hun steentje niet bijdragen. Het staat voor een luiaard of een rasechte nietsnut die anderen het werk laat opknappen. De klank is misschien luchtig, maar de boodschap is serieus genoeg om iemand echt te kwetsen. In een gemeenschap waar samenwerken belangrijk is, valt dit woord zwaar.
8. Kakofasi
Kakofasi beschrijft de onruststokers die altijd in het middelpunt van een conflict staan. De letterlijke verwijzing naar een smerige bek laat weinig aan de verbeelding over. Je slingert dit naar iemand die constant roddelt of drama veroorzaakt tussen vrienden.
7. Boeler
Loyaliteit is een groot goed in de Surinaamse gemeenschap. Boeler snijdt daarom direct in de eer (het is de belediging voor iemand die ontrouw is of bedriegt). Hoewel de klank voor een buitenstaander misschien meevalt, is de emotionele lading fors. Je noemt iemand hiermee een onbetrouwbaar figuur die zijn eigen mensen belazert.
6. Mang
Wanneer iemand zich bizar gedraagt, grijp je naar deze term voor een gestoorde. Mang wordt gebruikt als iemand iets doet wat totaal onbegrijpelijk is voor de omgeving.
5. Trafassi
Bemoeizucht is een eigenschap waar je in de Surinaamse cultuur niet mee aan moet komen. Trafassi is een scheldwoord specifiek bedoeld voor de mensen die overal hun neus in steken. Je roept het naar de persoon die zich constant bemoeit met zaken die hem totaal niets aangaan.
4. Ska
Hier betreden we het terrein van de zwaardere Surinaamse scheldwoorden specifiek gericht tegen vrouwen. Ska is de directe equivalent van het woord slet. Je valt hiermee iemands seksuele reputatie aan op een uiterst kwetsende manier.
3. Ogri man / ogri sma
Dit is veel meer dan een simpel scheldwoord; het is een karakteroordeel, en geen positieve. Je noemt iemand hiermee letterlijk een slecht mens met kwaadaardige bedoelingen. Iemand een ogri sma noemen betekent dat je die persoon in de kern als moreel verwerpelijk beschouwt. Het is een van de meest serieuze manieren om iemand verbaal volledig af te branden.
2. Mapangpang
Mapangpangt is een van de meest vulgaire termen die je in het Sranantongo kunt vinden. Het verwijst op een uiterst grove manier naar het vrouwelijke geslachtsdeel. Je hoort dit woord tegenwoordig regelmatig in de Nederlandse straattaal (vaak gecombineerd met andere krachttermen). De meeste jongeren die het gebruiken hebben echter geen idee hoe hard dit woord in Suriname zelf eigenlijk aankomt.
1. Kaolo
De letterlijke betekenis van Kaolo is uiterst onsmakelijk en verwijst naar een poepgat (afgeleid van kaka holo). In de Nederlandse straattaal hoor je het constant om worden kracht bij te zetten: Kaolo lekker!
Bij Surinamers thuis is het echter een van de zwaarste dingen die je iemand naar het hoofd kunt slingeren.
Surinaams schelden is compact en raakt altijd de kern. Veel van deze woorden zijn doorgesijpeld naar onze eigen straattaal, maar de echte lading snap je pas als je de herkomst kent.
Een belediging in het Sranantongo is vaak een karakteroordeel. Het gaat niet alleen om de woorden, maar om de eer die ermee op het spel wordt gezet.
