Egypte telt ruim honderd miljoen inwoners, maar het overgrote deel daarvan woont geconcentreerd langs de Nijl en in de Nijldelta. De rest van het land bestaat grotendeels uit woestijn, waardoor de bevolking zich opstapelt in een handvol enorme steden. Dit zijn de tien grootste.
1. Caïro: de stad met duizend minaretten
Caïro telt naar schatting 10 miljoen inwoners binnen de officiële stadsgrenzen en is daarmee de grootste stad van Afrika en de Arabische wereld. De bijnaam “stad met duizend minaretten” verwijst naar de honderden moskeeën die het historische centrum sinds de middeleeuwen sieren.
In de soek Khan el-Khalili onderhandelen kooplui al sinds de veertiende eeuw over specerijen, goud en souvenirs, nauwelijks veranderd qua sfeer. De Nijl splitst de stad in twee helften, met eilanden als Zamalek die dienstdoen als groene, rustige buurten te midden van de drukte.
2. Alexandrië: gesticht door Alexander de Grote
Alexandrië telt ruim 5,3 miljoen inwoners en werd in 331 voor Christus gesticht door Alexander de Grote, die de stad ook zijn naam gaf. In de oudheid stond hier de beroemde Bibliotheek van Alexandrië, ooit het grootste kenniscentrum van de antieke wereld, en de vuurtoren van Pharos, een van de zeven wereldwonderen.
Van beide bouwwerken rest weinig meer dan archeologische vondsten op de zeebodem, maar de moderne Bibliotheca Alexandrina eert dat verleden met een indrukwekkend, schuin oprijzend gebouw aan de kust. Als belangrijkste havenstad aan de Middellandse Zee blijft Alexandrië het venster van Egypte naar Europa.
3. Gizeh: in de schaduw van de piramides
Gizeh telt ruim 4,4 miljoen inwoners en groeide de afgelopen decennia zo hard dat de stad inmiddels vrijwel naadloos overloopt in Caïro. Toch is het Gizeh, niet Caïro zelf, waar de beroemde piramides en de Sfinx staan, aan de rand van de woestijn net buiten het moderne stadscentrum.
De piramide van Cheops geldt als het enige nog bestaande wereldwonder uit de oudheid en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Rond de archeologische site is een drukke stad ontstaan van winkels, hotels en verkeer, in schril contrast met de duizenden jaren oude monumenten op een steenworp afstand.
4. Shubra El Kheima: industriële buur van de hoofdstad
Shubra El Kheima telt ruim 1,2 miljoen inwoners en maakt deel uit van de wijdere metropoolregio rond Caïro, vlak ten noorden van de hoofdstad. De stad ontwikkelde zich in de twintigste eeuw tot een belangrijk textielcentrum, met fabrieken die duizenden arbeiders uit de omliggende dorpen aantrokken.
Door de sterke groei van Caïro is het onderscheid tussen beide steden in de praktijk vervaagd, al blijft Shubra El Kheima bestuurlijk een eigen eenheid. De dichtbevolkte straten en markten geven de stad een net iets ruwer, industrieel karakter dan het toeristische centrum van Caïro.
5. Port Said: gebouwd voor het Suezkanaal
Port Said telt ruim 791.000 inwoners en werd in 1859 speciaal aangelegd voor de bouw van het Suezkanaal, dat hier tien jaar later officieel werd geopend. De stad ligt precies op het punt waar het kanaal de Middellandse Zee bereikt en vormt daarmee de noordelijke poort naar de doorvaart.
Decennialang genoot Port Said een status als vrijhandelszone, wat de stad een levendige handelscultuur en een mix van Egyptische, Griekse en Franse invloeden opleverde. Vanaf de kade zijn dag en nacht enorme containerschepen te zien die wachten op hun beurt om het kanaal in te varen.
6. Suez: de zuidelijke poort van het kanaal
Suez telt ruim 716.000 inwoners en vormt het zuidelijke tegenhanger van Port Said, waar het Suezkanaal uitmondt in de Rode Zee. De stad speelde een hoofdrol in de Suezcrisis van 1956, toen Egypte het kanaal nationaliseerde en dat leidde tot een kortstondig internationaal conflict.
Vandaag draait de economie van Suez vooral om olieraffinage en zware industrie, met pijpleidingen en fabrieken die de skyline domineren. Ondanks die industriële uitstraling blijft de strategische ligging aan het kanaal de belangrijkste reden waarom de stad al anderhalve eeuw relevant blijft.
7. Mansoura: waar een Franse koning gevangen werd genomen
Mansoura telt ruim 632.000 inwoners en ligt midden in de vruchtbare Nijldelta, als hoofdstad van het gouvernement Dakahlia. In 1250 werd hier de Franse koning Lodewijk IX gevangengenomen tijdens de Zevende Kruistocht, een gebeurtenis die de stad nog altijd met trots herdenkt.
De rivier de Nijl stroomt dwars door het centrum, omzoomd door een lange boulevard die ’s avonds vol loopt met wandelaars en theehuizen. Als universiteitsstad trekt Mansoura veel studenten uit de omliggende deltaregio, wat de stad een relatief jonge bevolking geeft.
8. El Mahalla El Kubra: de textielstad van de delta
El Mahalla El Kubra telt ruim 614.000 inwoners en herbergt een van de grootste textielfabrieken van heel Afrika en het Midden-Oosten. Duizenden arbeiders werken er al generaties lang in de katoenspinnerijen die de stad tot een industrieel zwaartepunt van de Nijldelta maakten.
In 2008 braken hier grote arbeidersstakingen uit tegen lage lonen en slechte werkomstandigheden, protesten die achteraf worden gezien als een voorloper van de Egyptische revolutie van 2011. Die geschiedenis van arbeidersactivisme geeft de stad een politieke lading die verder gaat dan haar economische belang.
9. Tanta: religieus centrum van de delta
Tanta telt ruim 597.000 inwoners en is de hoofdstad van het gouvernement Gharbia, midden in de Nijldelta. De moskee van Ahmed al-Badawi trekt jaarlijks tijdens de moulid, het geboortefeest van de gelijknamige soefiheilige, honderdduizenden pelgrims uit heel Egypte.
Buiten dat religieuze feest functioneert Tanta vooral als handelsknooppunt voor de landbouwproducten uit de omliggende delta, van katoen tot granen. De ligging aan de spoorlijn tussen Caïro en Alexandrië maakte de stad al sinds de negentiende eeuw tot een belangrijk transitpunt.
10. Asyut: poort naar Opper-Egypte
Asyut sluit de lijst af met ruim 562.000 inwoners en geldt als de belangrijkste stad van Opper-Egypte, het zuidelijke deel van het land langs de Nijl. In de oudheid stond hier de stad Lycopolis, gewijd aan de jakhalsgod Wepwawet, waarvan nog resten in de omliggende rotsgraven te zien zijn.
Asyut heeft verhoudingsgewijs een van de grootste christelijke gemeenschappen van Egypte, met kopten die er al eeuwenlang naast de moslimmeerderheid samenleven. Als universiteitsstad en handelscentrum vormt Asyut het laatste grote stedelijke bolwerk voordat de Nijlvallei zuidwaarts steeds dunner bevolkt raakt.
Van het piramidelandschap van Gizeh tot de kanaalsteden Port Said en Suez: deze tien steden laten zien hoe sterk het moderne Egypte nog altijd om de Nijl en zijn delta is opgebouwd. Duizenden jaren geschiedenis en negentiende-eeuwse ingenieursprojecten liggen er letterlijk naast elkaar.
