10 Redenen waarom Nauru het meest bijzondere eiland op aarde is

4 min lezen
Maak ons je Google favoriet
Nauru

Geïsoleerd in het midden van de Stille Oceaan ligt Nauru, een piepklein eilandstaatje met een van de meest bizarre en tragische geschiedenissen op aarde. Van een weelderig atol veranderde het in ’s werelds rijkste land per inwoner, om vervolgens ten prooi te vallen aan totale ecologische en financiële verwoesting.

Hieronder staan tien redenen waarom Nauru een unieke en waarschuwende casus vormt in de wereldgeschiedenis.

1. Het is het kleinste onafhankelijke eiland ter wereld

Met een oppervlakte van slechts 21 vierkante kilometer is Nauru na Vaticaanstad en Monaco de kleinste soevereine staat op aarde en met afstand de kleinste eilandnatie ter wereld. Het land staat niet voor niets hoog genoteerd in het overzicht van de kleinste landen ter wereld.

Het eiland heeft geen officiële hoofdstad; het regeringscentrum bevindt zich in het district Yaren. Met een enkele ringweg van amper negentien kilometer rijd je in twintig minuten het voltallige land rond.

2. Ooit was Nauru een tropisch paradijs

Toen de Britse kapitein John Fearn in 1798 als eerste westerling het eiland aandeed, was hij zo onder de indruk van de vriendelijke bevolking en de weelderige begroeiing dat hij het de naam ‘Pleasant Island’ gaf. Het binnenland bestond uit een dicht tropisch regenwoud omringd door koraalriffen vol zeeleven.

3. Het eiland was bedekt met een goudmijn aan vogelpoep

fosfaat mijnen
fosfaat mijnen

Gedurende honderdduizenden jaren diende het eiland als rustplaats voor miljoenen zeevogels. Hun uitwerpselen hoopten zich op tot metersdikke lagen guano, die door chemische reacties met kalksteen veranderden in het zuiverste fosfaat ter wereld.

Rond 1900 ontdekten westerse geologen dat dit fosfaat van onschatbare waarde was als kunstmest om de uitgeputte landbouwgronden van Australië, Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk vruchtbaar te maken.

4. Kolonisatie, wereldoorlogen en uitbuiting

De ontdekking van fosfaat leidde tot een golf van buitenlandse overheersing. Het eiland werd achtereenvolgens gekoloniseerd door het Duitse Keizerrijk, bezet door Australië en tijdens de Tweede Wereldoorlog bruut ingenomen door het Japanse leger.

De Japanners deporteerden meer dan duizend inheemse Nauruanen naar het eiland Chuuk als dwangarbeiders, van wie velen stierven door ontberingen. Pas in 1968 verkreeg Nauru zijn onafhankelijkheid en kreeg de bevolking voor het eerst zeggenschap over de eigen bodemschatten.

5. Van kolonie tot rijkste land ter wereld

Na de onafhankelijkheid in 1968 nationaliseerde Nauru de fosfaatmijnen en stroomden de miljarden binnen. In de jaren 70 en 80 werd Nauru, gemeten naar het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking, het op één na rijkste land ter wereld, direct achter Saudi-Arabië.

6. De totale economische en ecologische ineenstorting

een kaal eiland
Er is nog maar weinig over van het binnenland na decennia fosfaatwinning

Het feest bleek van korte duur. Door decennia van meedogenloze dagbouw raakte de fosfaatvoorraad rond de eeuwwisseling vrijwel volledig uitgeput, terwijl het nationale trustfonds door wanbeleid en corrupte buitenlandse adviseurs verdampte.

Het resultaat was een ecologisch rampgebied: ongeveer 80 procent van het eiland veranderde in een onbewoonbaar maanlandschap van vlijmscherpe, witte kalksteenspitsen waar geen boom meer kan groeien.

Landbouw is hierdoor vrijwel onmogelijk geworden en herstel van het binnenland zal honderden miljoenen euro’s kosten.

7. Wanhopige inkomstenbronnen en het detentiekamp

Om een faillissement af te wenden zocht de regering naar alternatieve inkomsten. Nauru verkocht diplomatieke paspoorten, werd een toevluchtsoord voor het witwassen van Russisch maffiageld en bood zijn diensten aan als belastingparadijs. Vanaf 2001 stemde Nauru ermee in om tegen betaling van honderden miljoenen dollars te fungeren als vluchtelingendetentiecentrum voor Australië, waar migranten onder mensonterende omstandigheden werden vastgehouden.

8. Extreme afhankelijkheid van import en gezondheidsproblemen

Doordat de eigen landbouwgrond vrijwel vernietigd is, moet Nauru vrijwel al het voedsel importeren. Goedkope bewerkte voedingsmiddelen, blikvlees en suikerrijke frisdranken verdrongen het traditionele dieet van verse vis en kokosnoot.

Het gevolg is dat Nauru volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kampt met een van de hoogste percentages overgewicht en diabetes type 2 ter wereld.

9. Nieuw goud: mangaanknollen op de oceaanbodem

metals company

In een poging om opnieuw rijkdom te vergaren, richt Nauru zijn blik nu op de abyssale diepzeebodem van de Clarion-Clipperton Zone in de Stille Oceaan. Daar liggen miljarden polymetallische knollen vol nikkel, kobalt, koper en mangaan, metalen die essentieel zijn voor batterijen en de energietransitie.

Als ontwikkelingsland treedt Nauru op als officiële sponsorstaat voor het Canadese mijnbouwbedrijf The Metals Company om concessies voor commerciële diepzeemijnbouw los te krijgen bij de Internationale Zeebodemautoriteit.

Door deze juridische constructie heeft het kleine eilandje plotseling een sleutelpositie verworven in een mondiale grondstoffenstrijd tussen grootmachten.

10. Gigantische ecologische risico’s voor de diepzee

Mariene biologen en milieuorganisaties waarschuwen dat diepzeemijnbouw onomkeerbare schade kan toebrengen aan kwetsbare ecosystemen die zich in miljoenen jaren hebben ontwikkeld. De zware onderzeese machines woelen enorme stofwolken op en verstoren organismen die nergens anders op aarde voorkomen.

Kritische waarnemers vrezen dat Nauru opnieuw fungeert als pion voor buitenlandse multinationals en de ecologische risico’s zal moeten dragen zodra de grondstoffenhype voorbij is.

Meer in Bizar

Reageren

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Populair in Bizar