Er zijn moleculen die zo heftig stinken dat een complete stad geëvacueerd moet worden. Van laboratoriumongelukken tot chemische wapens: dit zijn de tien meest weerzinwekkende stoffen die de wetenschap kent.
Zet je schrap en knijp je neus dicht.
1. Thioaceton – De stank die een stad platlegde
In 1889 probeerden Duitse chemici in Freiburg Thioaceton te destilleren. Het gevolg was totale paniek: in een straal van 750 meter rond het lab vielen mensen flauw of moesten ze overgeven.
Britse onderzoekers herhaalden dit experiment in 1967 bij Esso. Toen er per ongeluk een dop van een fles schoot en direct werd teruggeplaatst, klaagden mensen in een gebouw 200 meter verderop binnen enkele seconden over misselijkheid. Slechts één druppel was op 400 meter afstand nog te ruiken.
Het probleem is dat de geur bij verdunning alleen maar sterker wordt. Chemicus Derek Lowe omschreef het als een stank die je doet geloven in bovennatuurlijke kwade krachten.
2. Selenofenol – Walgelijk tot onbeschrijflijk
Volgens chemici is deze stof simpelweg misselijkmakend. De geur is onbeschrijflijk en de stof veroorzaakt tevens jeukende blaren op de huid, waarna de huid afschilfert met rode seleniumafzettingen eronder.
3. Butyl isocyanide – Dagenlang hoofdpijn
Parfumexpert Luca Turin noemt isocyaniden de Godzilla onder de geuren. Butylisocyanide spant de kroon. De stof is zo lastig te hanteren dat bijna geen enkele eigenschap ervan kon worden vastgesteld; onderzoekers hielden het simpelweg niet vol. De stank dringt overal doorheen en veroorzaakt dagenlang hoofdpijn bij iedereen in de nabijheid.
4. Waterstofselenide – Giftig én smerig
Dit is de overtreffende trap van rotte eieren. De beroemde chemicus Berzelius inhaleerde ooit een minieme hoeveelheid en verloor prompt voor uren zijn reukzin. Hij kon zelfs geen ammonia meer ruiken. De stof is bovendien extreem giftig: de blootstellingslimiet is slechts 0,05 ppm.
5. US Government Standard Bathroom Malodor – De officiële poepgeur
De Amerikaanse overheid ontwikkelde een mengsel van acht chemicaliën om de effectiviteit van luchtverfrissers te testen. Het ruikt naar menselijke uitwerpselen, maar dan vele malen sterker. Vrijwilligers die eraan werden blootgesteld, begonnen binnen enkele seconden te schreeuwen en te vloeken van pure afkeer.
6. Who Me? – Het stinkwapen uit de oorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde de Amerikaanse geheime dienst een stinkwapen voor het Franse verzet. Het doel was om Duitse officieren te besproeien en hen zo belachelijk te maken. Het mengsel rook naar een combinatie van braaksel, rotte eieren en zweetvoeten. Het project werd gestaakt omdat de geur ook aan de gebruiker bleef plakken.
7. Cadaverine en putrescine – De geur van de dood
De namen zeggen het al: deze stoffen ontstaan bij de ontbinding van dood weefsel. De geur van rottend vlees is zo hardnekkig dat collega’s de chemici die hiermee werken vaak mijden in de kantine; de geur blijft dagenlang in kleding en haar hangen.
8. Skatol – Het poepparfum
Dit is het hoofdbestanddeel van de geur van ontlasting. Opvallend genoeg ruikt skatol in een extreem lage concentratie naar bloemen. Daarom wordt het soms gebruikt in parfums en zelfs in vanille-ijs. In hogere concentraties is de stof echter ondraaglijk.
9. Thiolen – De gaslek-verraders
Aardgas is van nature geurloos, dus voegt men mercaptanen toe om lekken op te sporen. Onze neus is hier extreem gevoelig voor: we herkennen het al bij enkele moleculen per miljard. De geur is een mix van rotte kool, rioolgas en aangebrande toast. Ook het spuitvocht van een stinkdier bevat deze stoffen.
10. Gestreepte bunzing –Het meest stinkende dier
Biologen bestempelen dit Afrikaanse roofdier als het meest stinkende dier op aarde. Hij lijkt uiterlijk op een stinkdier, maar de geur is vele malen krachtiger. De vloeistof uit de anaalklieren is zo overweldigend dat zelfs leeuwen direct omdraaien. De penetrante lucht is op meer dan een kilometer afstand nog duidelijk te ruiken.
