De evolutie is een traag proces. Terwijl wij allang in huizen wonen, in auto’s rijden en ons eten koken, denkt ons lichaam soms nog dat we naakte apen zijn die in bomen klimmen.
Het resultaat? We slepen lichaamsdelen met ons mee die we helemaal niet meer nodig hebben. Van pijnlijke kiezen tot spieren die niks meer doen: dit zijn de 10 nuttelooste onderdelen van je lijf.
1. Verstandskiezen
Vroeger, toen we nog rauw vlees en taaie wortels kauwden, waren onze kaken groter en hadden we die extra maalkracht hard nodig.
Nu we ons voedsel koken en snijden, zijn onze kaken gekrompen. Gevolg: er is geen plek meer voor die laatste vier kiezen. Ze groeien scheef, gaan ontsteken en moeten er vaak uitgetrokken worden.
2. Kippenvel
Heb je het koud of ben je bang? Dan krijg je kippenvel. Elk haartje op je lijf gaat rechtop staan. Bij dieren met een vacht is dat nuttig: door de haren op te zetten, creëren ze een isolerende luchtlaag (warmte) of lijken ze groter voor vijanden (angst).
Maar wij mensen? Wij zijn onze vacht kwijtgeraakt. Het enige resultaat van kippenvel bij ons is dat we eruitzien als een geplukte kip. Totaal nutteloos zonder die dikke laag haar.
3. Het staartbeentje (Het stuitje)
Foto: Wiechers/wikipedia/CC BY-SA 3.0
Iedereen die wel eens hard op zijn kont is gevallen, weet dat dit botje bestaat. Het staartbeentje (coccyx) is het laatste restje van, je raadt het al, onze staart.
Toen onze voorouders nog in bomen balanceerden, was die staart essentieel. Nu we rechtop lopen, is hij verdwenen. Op dat ene, pijnlijke, nutteloze botje na dan.
4. De blinde darm (Appendix)
De blinde darm staat vooral bekend als een tikkende tijdbom in je buik. Als hij ontsteekt, moet hij eruit, anders ga je dood. Maar wat doet ‘ie eigenlijk?
Vrij weinig. Vroeger gebruikten onze voorouders dit orgaan waarschijnlijk om taaie plantenvezels (cellulose) te verteren. Nu eten we veel lichter verteerbaar voedsel. Sommige wetenschappers zeggen dat het een opslagplaats is voor goede bacteriën, maar feit is: je kunt prima zonder.
5. Oorspieren
Veel dieren (denk aan honden of katten) kunnen hun oren draaien om precies te horen waar een geluid vandaan komt. Handig als er een roofdier in de bosjes zit.
Mensen hebben die spieren nog wel, maar ze zijn zo zwak geworden dat ze nutteloos zijn. Als wij iets willen horen, draaien we gewoon ons hoofd.
6. Mannentepels
Vrouwen hebben tepels nodig om borstvoeding te geven. Maar waarom hebben mannen ze? Ze geven geen melk en hebben geen biologische functie.
De reden is simpel: in de baarmoeder beginnen alle embryo’s volgens hetzelfde ‘vrouwelijke’ bouwplan. Pas na een paar weken zorgt het Y-chromosoom (testosteron) ervoor dat het een jongetje wordt. De tepels zijn dan al aangelegd.
7. ‘Derde’ ooglid (Plica semilunaris)
Kijk eens in de spiegel naar de binnenhoek van je oog. Zie je dat kleine, roze stukje vlees? Dat is een overblijfsel van je derde ooglid.
Reptielen en vogels hebben een vlies dat horizontaal over hun oog schuift om het vochtig te houden en te beschermen, zonder dat ze hun ogen dicht hoeven te doen. Wij hebben dat niet meer nodig, maar dat kleine roze blobje herinnert ons er nog wel aan.
8. De Palmaris Longus (Pols-spier)
Doe de test: leg je arm op tafel met je handpalm omhoog. Breng je duim en pink naar elkaar toe en kantel je hand iets omhoog. Zie je een pees uitsteken in het midden van je pols?
Dat is de Palmaris Longus. Ongeveer 15% van de mensen heeft hem al niet meer. Vroeger gebruikten we deze spier om makkelijker in bomen te klimmen en te hangen. Nu is hij zo overbodig dat chirurgen hem vaak weghalen om elders in het lichaam te gebruiken bij reconstructies.
9. De grijp-reflex bij baby’s
Leg je vinger in de hand van een pasgeboren baby en ze knijpen hem fijn. Die greep is verrassend sterk. Dit is geen liefde, dit is overleving.
Bij apen moeten baby’s zich direct na de geboorte vastklampen aan de vacht van de moeder, zodat zij weg kan rennen of klimmen. Mensenbaby’s kunnen niet lopen en wij hebben geen vacht meer, maar de reflex om ons ergens aan vast te klampen zit er nog steeds in.
10. Lichaamshaar
Wenkbrauwen zijn nuttig (zweet uit je ogen houden) en hoofdhaar beschermt tegen de zon. Maar de rest? Beenhaar, rughaar, borsthaar?
Sinds we kleding hebben uitgevonden (zo’n 170.000 jaar geleden) en de verwarming hebben ontdekt, is onze lichaamsbeharing compleet overbodig. Toch besteden we miljarden euro’s en uren tijd om het te scheren, waxen en laseren.
