Sommige hoofdsteden liggen zo hoog dat bezoekers letterlijk naar adem happen. In de ijle lucht op grote hoogte is er minder zuurstof, wat kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid en kortademigheid. Toch wonen er miljoenen mensen in steden die hoger liggen dan de Alpentoppen.
Dit zijn de tien hoogst gelegen hoofdsteden ter wereld.
1. La Paz, Bolivia – 3.640 meter

La Paz is de hoogst gelegen regeringszetel ter wereld. De stad ligt spectaculair ingeklemd in een kloof in de Andes, met de armere wijken bovenop de rand en de rijkere wijken beneden in de vallei. Het is daarmee een van de weinige steden ter wereld waar de elite lager woont dan de arbeidersklasse.
Technisch gezien is Sucre de officiële grondwettelijke hoofdstad van Bolivia, maar de regering zetelt al heel lang in La Paz. De stad telt bijna een miljoen inwoners en is beroemd om haar kabelbaan Mi Teleférico, de Heksenmarkt waar lama-foetussen worden verkocht, en de bizarre Maanvallei.
2. Quito, Ecuador – 2.850 meter

Quito is de hoogste officiële hoofdstad, omdat La Paz formeel slechts de regeringszetel is. De Ecuadoraanse hoofdstad ligt aan de voet van de actieve vulkaan Pichincha. De stad strekt zich uit over 70 kilometer lengte, maar is op veel punten slechts 4 kilometer breed.
Het koloniale centrum van Quito was een van de eerste plekken die door UNESCO op de Werelderfgoedlijst werd geplaatst. De stad combineert historische architectuur met een levendige moderne cultuur. Vlakbij ligt het Mitad del Mundo-monument dat de evenaar markeert, hoewel gps-metingen later uitwezen dat de exacte lijn iets verderop ligt.
3. Bogotá, Colombia – 2.625 meter

Bogotá is een bruisende metropool met meer dan 8 miljoen inwoners, gelegen op een hoogvlakte in de Andes. De stad vormt het politieke, culturele en financiële hart van Colombia. Ondanks de ligging vlak bij de evenaar heeft de stad een constant mild klimaat.
4. Addis Abeba, Ethiopië – 2.355 meter

Addis Abeba is de hoogst gelegen hoofdstad van Afrika. De stad wordt vaak de diplomatieke hoofdstad van het continent genoemd, omdat ze het hoofdkwartier van de Afrikaanse Unie huisvest.
De naam betekent ‘nieuwe bloem’ in het Amhaars. Addis Abeba biedt een mix van moderne hoogbouw, historische kerken en een levendige jazzscene. In het Nationaal Museum is het beroemde skelet van Lucy te zien, een 3,2 miljoen jaar oude voorouder van de mens.
5. Thimphu, Bhutan – 2.334 meter

Thimphu is de hoogst gelegen hoofdstad van Azië. Met slechts 115.000 inwoners is het eerder een uitgerekte stad dan een dichte metropool.
Thimphu heeft geen enkel verkeerslicht; agenten regelen het verkeer met elegante handgebaren vanuit blauw-witte huisjes. Moderne hoogbouw is verboden en alle nieuwe gebouwen moeten verplicht in traditionele Bhutanese stijl worden opgetrokken. Het land meet zijn succes niet in bruto nationaal product, maar in bruto nationaal geluk.
6. Asmara, Eritrea – 2.325 meter

Asmara staat bekend als ‘Klein Rome’ vanwege de opvallende art-deco-architectuur die Italiaanse kolonisten in de jaren dertig achterlieten. Het historische centrum staat sinds enkele jaren op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.
De stad heeft brede boulevards, sfeervolle cafés en een ontspannen sfeer die contrasteert met het geïsoleerde regime van het land. Met ongeveer 900.000 inwoners is Asmara verrassend overzichtelijk voor een Afrikaanse hoofdstad.
7. Sana’a, Jemen – 2.250 meter

Sana’a behoort tot de oudste continu bewoonde steden ter wereld en was ooit een schoolvoorbeeld van unieke Arabische architectuur. De karakteristieke bruine leemgebouwen met witte sierlijsten vormden eeuwenlang een herkenbaar stadsbeeld. De aanhoudende burgeroorlog in Jemen heeft helaas grote schade toegebracht aan de infrastructuur. Veel historische gebouwen in de oude binnenstad zijn zwaar beschadigd of volledig verwoest.
8. Mexico-Stad, Mexico – 2.240 meter

Mexico-Stad is de meest dichtbevolkte hooggelegen hoofdstad, met ruim 21 miljoen inwoners in de metropoolregio. De stad ligt in een voormalig meerbekken en wordt omringd door actieve vulkanen, waaronder de iconische Popocatépetl.
De hoogte zorgt voor een relatief gematigd klimaat ondanks de subtropische ligging. Mexico-Stad combineert Azteekse ruïnes, koloniale paleizen en moderne wolkenkrabbers. Het historische centrum en de drijvende tuinen van Xochimilco trekken jaarlijks miljoenen bezoekers.
9. Teheran, Iran – 1.830 meter

De Iraanse hoofdstad Teheran is een enorme metropool die tegen de hellingen van het Alborzgebergte aan ligt. De hoogte varieert flink binnen de stad; de noordelijke, rijkere wijken liggen honderden meters hoger dan het zuiden van de stad.
Teheran kampt door de ligging in een kom vaak met zware luchtvervuiling, die door de ijle berglucht lang blijft hangen. Desondanks biedt de stad op heldere dagen een spectaculair uitzicht op de besneeuwde top van de Damavand, de hoogste vulkaan van Azië.
10. Nairobi, Kenia – 1.795 meter

Nairobi sluit de top tien af en fungeert als het economische hart van Oost-Afrika. De stad ligt op een uitgestrekte hoogvlakte aan de rand van de Grote Slenk. Het aangename, milde klimaat is rechtstreeks te danken aan deze geografische hoogte.
Uniek aan Nairobi is het aangrenzende nationale park. Dit is een wildreservaat waar leeuwen, giraffen en neushoorns leven met de skyline van de stad op de achtergrond. Nairobi is daarnaast een belangrijk knooppunt voor internationale organisaties en de Afrikaanse tech-industrie.
Effecten van hoogte op het lichaam
Op grote hoogte bevat de lucht minder zuurstof. Op 2.500 meter is er ongeveer 25 procent minder zuurstof per ademhaling beschikbaar dan op zeeniveau. Dit kan leiden tot hoogteziekte, met symptomen als hoofdpijn, misselijkheid en kortademigheid.
Bewoners van deze hooggelegen steden hebben zich over generaties heen aangepast. Hun lichamen produceren structureel meer rode bloedcellen om het lagere zuurstofgehalte te compenseren. Bezoekers uit laaglanden missen deze aanpassing en moeten de eerste dagen fysieke inspanning beperken, veel water drinken en alcohol vermijden.
Een opvallend bijeffect van de ijle lucht is de lagere luchtdruk. Hierdoor kookt water al bij een lagere temperatuur (in La Paz bijvoorbeeld al rond de 88 graden Celsius). Pasta moet daardoor langer koken en een snelkookpan is in deze regio’s geen luxe, maar bittere noodzaak.